vonk_en_vlam-635

Vonk & Vlam: bouwen in de binnenstad

Met een oppervlak van 50.000 m² is de bouwplaats van parkeergarage Vonk & Vlam nauwelijks een ‘postzegel’ te noemen. Maar het bouwen aan de rand van de Bossche binnenstad legt ons wel degelijk een aantal strikte beperkingen op, die we op een creatieve manier hebben opgelost. Zo hebben we de ontgravingswerkzaamheden niet vanaf de bouwweg maar vanaf pontons uitgevoerd. We hebben zelfs een sloot moeten dempen en een tijdelijke waterverbinding door middel van een bovengrondse persleiding aangelegd om schaarse vierkante meters bouwgrond vrij te maken.

Bij Vonk & Vlam hebben we te maken met keiharde contractuele afspraken over de omgeving, die het werken hier niet makkelijker maken. Zo staan er monumentale bomen op het terrein, waaronder we absoluut niet mogen werken of spullen mogen opslaan. Ook de kroon of wortels mogen we niet raken. Dat snoept veel ruimte van je terrein af; sommige van die bomen zijn wel twee keer zo groot zijn als wij in de aanbesteding hadden voorzien. Daar hebben we ons ontwerp en onze uitvoeringsmethode op moeten aanpassen. Dat heeft er flink ingehakt!

vonk-en-vlam-600

Intensive Care
Een ander punt vormen de diverse monumenten op deze plek. Op de eerste plaats natuurlijk het vestingwerk bestaande uit een 15e eeuwse stadsmuur, dat helemaal rond de parkeergarage loopt en waar we zelfs onderdoor gaan. Daar zit een 24 uurs monitoringsysteem op, dat de temperatuur, trillingen en verplaatsingen in alle richtingen meet tot op tienden van millimeters nauwkeurig. Het lijkt wel of je een patiënt in de intensive care onder je hoede hebt. Je ziet hem ‘ademen’ als het nacht wordt, als de zon erop schijnt of de wind erlangs strijkt. Dan zet de muur uit of hij krimpt. Met dit zogeheten Osmos-systeem doen we hier voor het eerst ervaringen op en het werkt prima.

Daarnaast hebben we een stuk of acht kunstobjecten in het projectgebied, zoals oude gedenktekens, het Joods monument, het verzetsheldenmonument en de schroef van Archimedes. Die hebben we moeten verplaatsen of opslaan. We dachten aanvankelijk: we komen met een kraantje, pakken het op en zetten het ergens anders neer. Dat was iets te simpel gedacht. Je moet er heel zorgvuldig mee omgaan en dat betekent van elk monument uitzoeken hoe het kan worden gedemonteerd en verplaatst en dit ook afstemmen met belanghebbenden zoals de eigenaar, stichtingen en soms zelfs de kunstenaar die het object heeft gemaakt. Want als er iets kapot gaat of mensen komen herdenken en kunnen het teken niet meer vinden, haal je de krant.

vonk-en-vlam-2

Overlast
Om schade aan de omgeving te voorkomen, hebben we verder gekozen voor een trillingsarme bouwmethode, met diepwanden en boorpalen in plaats van damwanden en heipalen. Ook hebben wij gekeken naar de ontgraving van de bouwkuip. Het gaat om 100.000 kuub zand, dat zijn 8.000 transportbewegingen, met alle overlast en trillingen van dien. Om het aantal transportbewegingen in de binnenstad te beperken, gaan we niet met vrachtwagens door de binnenstad rijden, maar hebben een pijpleiding naar de Zuid-Willemsvaart gelegd. Daar wordt het zand gemengd met water en op een binnenvaartschip geladen en afgevoerd. Dat scheelt gigantisch veel belasting van het wegennet.

Wat in het contract verder heel zwaar vastligt, zijn de afspraken met de omwonenden. Onze opdrachtgever, de Gemeente Den Bosch, heeft bewoners in de omgeving omwille van het draagvlak beloofd dat wij niet vóór 7 uur ’s ochtends of na 19 uur ’s avonds zullen werken. In de praktijk moeten we daar wel eens een mouw aan passen, anders lopen we aan beide kanten vast. Zo hebben wij te maken met grote betonstorts, die een uur of 12 (moeten) duren. Daarvóór moet een pomp worden opgesteld en daarna moeten we bijvoorbeeld de gestorte vloeren kunnen nabehandelen. We komen dus in tijdnood. Daarom zijn we afspraken aan het maken met de omgeving over de mogelijkheid om toch eerder te beginnen. De meeste mensen accepteren ook wel enige overlast van een bouwproject voor de deur. Maar daar hoort ook bij dat wij ons inspannen om de overlast te beperken. Vrachtwagens mogen niet stationair blijven draaien als ze stilstaan en mensen die op de bouwplaats lopen, gaan niet in alle vroegte naar elkaar roepen.

En toch gaat er nog wel eens iets mis. Zo kregen we onlangs bijvoorbeeld vragen over het klaarzetten van een grote bouwkraan om half 6 in de ochtend. Het is een bakbeest dat piept, kraakt en trilt. Omwonenden vragen zich dan terecht af waarom we die niet gewoon de dag ervoor klaarzetten. In zo’n geval moeten we dan ook toegeven: “je hebt gelijk, we hadden hier van te voren over kunnen nadenken.”

Verwachtingen
De mensen in de omgeving zijn soms superkritisch, maar meestal wel reëel, zolang ze niet verrast worden met onnodige overlast. Als we 3 dagen van te voren een mailtje sturen om te laten weten dat we een meerdaagse betonstort hebben, zijn ze geïnformeerd en vinden ze het zelfs geweldig om te komen kijken. Informatie vooraf bepaalt heel erg de hinderbeleving van de mensen. En het kost niet veel moeite; eens in de week een mailtje naar de omwonenden stuurt, is al voldoende. Daar pluk je vervolgens de vruchten van. Want als de omgeving echt een keer dwars gaat liggen, komt de politie ’s avonds langs en ligt je werk stil. Dit dwingt je wel op een andere manier naar je werk te kijken. Daarnaast is het ook goed dat een uitvoerder elke dag nadenkt over wat hij de volgende dagen gaat doen, of hij beton gaat storten en of hij de machines al klaar kan zetten. Eigenlijk zijn dat heel logische dingen. Zeker wanneer je als Heijmans een klant- en  omgevingsgerichte aannemer wil zijn.

Omgevingscommunicatie | Binnenstad

6 reacties

  1. Wim van Looijengoed -

    Enorm complex project: klasse !
    Goed om te lezen hoe er met risico’s en communicatie omwonenden wordt omgegaan.

  2. Rene Rozendal -

    Als Heijmanscollega en omwonende enorm trots op wat hier door de gemeente en Heijmans wordt gerealiseerd!

  3. Tineke Kanters -

    Fraai te mogen lezen hoe er bovengronds wordt (samen) gewerkt om ondergronds nieuwe ruimte te creëren in Den Bosch. Tip: maak breder Bosch publiek deelgenoot.

  4. Ton Lefel -

    Volg vanuit onze woning dit omvangrijke schitterende werk
    Onze kontakten zijn inderdaad heel goed te noemen maar wij zijn uiteraard best kritisch
    Ik heb vanaf het begin tot heden een zeer groot aantal foto’s gemaakt en volg het werk dagelijks met veel interesse.
    Wij kunnen nauwelijks wachten op het eindresultaat.
    Wij vertrouwen erop dat de omgeving weer in alle glorie wordt hersteld maar dat heeft Heijmans ons toegezegd en daar vertrouwen wij dan op.
    Als het gehle werk gereed is zullen zelfs de grootste kritikasters zeggen
    GEWELDIG MOOI

  5. Michel van Goethem -

    Het is een erg mooi en complex project. Met de juiste instelling en aanpak is zo’n omgeving dus goed te managen. Met het eindresultaat kan en mag heel ‘s-Hertogenbosch alleen maar heel erg blij zijn.
    Dan ben je trots dat je bij zo’n aannemer mag werken.

  6. Peter van Gerwen -

    Dit prachtige project voor Heijmans en de Gemeente waarvan ik met genoegen naar de nieuwsbrief en blog van Frans kijk en waar we als afdeling K&L systemen een steentje hebben kunnen bijdragen, en ja inderdaad trots om bij Heijmans te werken met dergelijke mooie projecten.

plaats een reactie