smart polder ill Anne van den Berg Illustraties_635

Smart Polder: Koude en warmte uit de gracht

Wij Nederlanders weten als geen ander volk ter wereld wat we moeten doen met water. Te veel water, te weinig water, water op de verkeerde plekken, water op de verkeerde momenten. Om ons te helpen het water te beheersen staat het land vol gemalen die ervoor zorgen dat het in polders, kanalen en grachten op het juiste peil blijft. Maar wat als je zo’n gemaal behalve voor waterbeheer inzet als energiecentrale voor het leveren van duurzame thermische energie en en passant ook nog voordelen voor het milieu behaalt? Dan heb je wat wij noemen een Smart Polder.

In de zomer wordt warmte uit het oppervlaktewater gewonnen, ondergronds opgeslagen en ’s winters gebruikt om gebouwen te verwarmen. Omgekeerd kan de kou die ’s winters uit het water wordt gehaald, gebruikt worden om bijvoorbeeld datacentra of ziekenhuizen van koeling te voorzien. En het mes snijdt dus aan nog een kant: de winning van warmte uit het water heeft een positief effect op de waterkwaliteit in grachten en rivieren, waardoor bijvoorbeeld de aangroei van blauwalg of het optreden van botulisme worden verminderd.

Smartpolder koppeling gemalen 01 RK NL.ai

Smart Polder. Wie durft?
De technieken voor deze vorm van duurzame energietoepassing zijn goed ontwikkeld. Daar hoeft op dit moment niet veel aan toe te worden gevoegd. Om draagvlak te creëren en het concept goed over het voetlicht te brengen bij stakeholders en andere partijen hebben we het idee nog niet zo lang geleden onder de naam Smart Polder op de kaart gezet. De Smart Polder als veelzijdig instrument kan rekenen op het enthousiasme van velen. Mijn pitch op TEDxBinnenhof was in die zin een geweldige ervaring. De voorzitter van de Unie van Waterschappen Peter Glas, stuurde meteen een tweet de wereld in, waarmee hij aangaf het concept compleet te omarmen.

Ook de Dijkgraaf van Hoogheemraadschap Delfland, Michiel Haersma Buma werpt zich op als ambassadeur en biedt ondersteuning bij de implementatie van de smart polder. Het Hoogheemraadschap is, in het kader van de totale verduurzaming van hun pand, ook begonnen met het onderzoeken van het Smart Polder concept.

Warme ouderen, koele werknemers
Maar wat betekent deze fantastische innovatie nou concreet in de praktijk? In Wageningen staat een verzorgingshuis, ‘Torckdael’. De ouderen in dit huis hebben warme voeten dankzij de gracht die voor hun huis ligt. En in Leeuwarden houden medewerkers van het contactcenter van UPC het hoofd koel dankzij klimatisering met water uit de Harlinger Trekvaart. Dit systeem draait al ruim drie jaar efficiënt en naar volle tevredenheid. Water wordt opgepompt uit de vaart en komt terecht in een ondergrondse put waar het gefilterd wordt. Vervolgens stroomt het koude water door het pand om te zorgen voor een optimaal werkklimaat. Tot slot wordt het water – dat in tegenstelling tot wat je misschien zou vrezen, maar enkele graden in temperatuur is gestegen – weer teruggeloosd in de vaart, dit ook nog alleen in de winter.

Ook smart: energie uit het riool
Ik vind het bijzonder interessant dat Heijmans, hoewel uit een andere bron, een vergelijkbare vorm van duurzame energieopwekking heeft ontwikkeld. Met de Hydrea Thermpipe wordt energie onttrokken aan rioolwater van ongeveer 18 graden Celsius. Die warmte wordt teruggeleverd aan bijvoorbeeld woningen. Ik ben er heilig van overtuigd dat innovaties als de Thermpipe en de Smart Polder een grote bijdrage kunnen leveren aan enerzijds de verduurzaming van de energiebehoefte in ons land, maar ook aan het bevorderen van onze onafhankelijkheid daarin. Met wat zich allemaal afspeelt op het wereldtoneel is het een must dat je als land zoveel mogelijk zelf kunt voorzien in je energiebehoefte. Dit is niet alleen goed voor het milieu, maar levert ook werkgelegendheid en kennis op! Ik zie een mooie rol voor Heijmans weggelegd in bijvoorbeeld het aanleggen van de benodigde infrastructuur die hierbij kan helpen. Er zijn veel linkjes tussen onze ambities en die van Heijmans. Onze gezamenlijke expertise en daadkracht kan concepten zoals de Smart Polder en Riothermie groot maken in een klein waterrijk landje.

Energieneutrale stad | Water | Waterbewuste Stad

plaats een reactie