waterbewuste stad

Waterbewuste stad: revolutie met afvalwater

Water verspillen is wat mij betreft een milieudelict. Bewust omgaan met natuurlijke hulpbronnen wordt namelijk steeds belangrijker. Daarom heeft Heijmans een heldere visie geformuleerd op het omgaan met water. Uit afvalwater kunnen we namelijk met de juiste installaties eenvoudig warmte, energie, waardevolle grondstoffen en schoon water halen. Zoiets wordt niet alleen ingegeven door idealisme, maar ook door keiharde bezuinigingen waar de lagere overheden, zoals waterschappen en gemeentes, zich voor gesteld zien. Volgens het Bestuursakkoord Water kan de waterketen tot 2020 jaarlijks wel met 450 miljoen minder toe. Het is duidelijk dat we naar andere, innovatieve en duurzame oplossingen moeten kijken voor onze watervoorziening.

Momenteel is de waterketen in Nederland gesplitst in een drinkwaterbedrijf dat schoon kraanwater levert, de riolering van de gemeente die afvalwater afvoert en de rioolwater-/afvalzuiveringsinstallatie van het waterschap waar dit afvalwater wordt gezuiverd. Drie grote, logge organisaties die duizenden kilometers waterleidingen en rioleringsbuizen onder de grond leggen en deels met verouderde technologie werken.

Kernpunt van onze visie is ‘van centraal naar decentraal’. Ik voorspel dat we komende jaren op woning-/gebouw-, straat- of buurtniveau steeds meer afvalwaterzuiveringen gaan bouwen. Deze installaties zijn niet meer het monopolie van de waterschappen, maar ze kunnen bijvoorbeeld ook eigendom zijn van corporaties, private ondernemingen of bewonerscollectieven. Het levert kleinere, beter beheersbare installaties op. Zonder dat het direct meer kost.

Zelfvoorzienend
Technisch is het geen enkel probleem om een volledig duurzame, waterbewuste stad te bouwen die misschien wel volkomen zelfvoorzienend is. Op het perceel van een gemiddelde rijwoning valt jaarlijks gemiddeld 86.000 liter hemelwater. Dit relatief schone water wordt nauwelijks benut voor huishoudelijke toepassingen. Niet echt efficiënt, als je het mij vraagt. Een huishouden van 3 personen gebruikt jaarlijks gemiddeld 137.000 liter water. Dus met alleen het hemelwater zouden we theoretisch al 63% van de waterbehoefte kunnen ondervangen.

Dat regenwater hoeft niet naar de rioolwaterzuivering in het buitengebied, maar kan in huis of in de wijk worden gezuiverd. Ik denk dat in de toekomst water van de hoogste kwaliteit in huis ‘gedowncycled’ wordt van drinkwater naar waswater tot toiletwater en weer terug. Bovendien kun je er ook nog eens bruikbare grondstoffen uitfilteren. Ongeveer zoals we dat op grote schaal doen bij de Energiefabriek in Tilburg. We filteren er slib uit afvalwater. Uiteindelijk levert dit via een ingewikkeld proces elektriciteit en warmte op. Of andere stoffen die bijvoorbeeld als meststoffen zijn te gebruiken. Uiteindelijk maak je daarmee een gesloten kringloop, zo dicht mogelijk bij de gebruiker.

Het lijkt allemaal nog ver weg, maar deze ontwikkeling is nu al volop aan de gang. Zo kunnen we voor grotere bedrijventerreinen eigen zuiveringen realiseren, die we eventueel samen met een partner kunnen exploiteren. En dat voor veel minder dan de waterschappen nu in rekening brengen. Dat is mogelijk doordat we de nieuwste technologie toepassen, dicht bij de klant zitten (en dus minder infrastructuur nodig hebben) en een optimale installatie gebruiken waarbij het zuiveringsproces meer is afgestemd op het aangeboden water.

Alles onder controle
We zien met andere woorden dat we goed kunnen concurreren met de huidige zuiveringen van de waterschappen. En het past helemaal bij de maatschappelijke trend van alles zelf onder controle willen houden. Straks hebben we niet alleen meer een slimme thermostaat in huis voor gas en licht, maar ook voor water. Zo kunnen we ondernemend omgaan met ons huishoudboekje.

Loont dat de moeite? Vergis je niet: een doorsnee huishouden is al snel 800 euro per jaar kwijt aan water, inclusief riool- en zuiveringsrechten. In de toekomst wordt dat alleen maar meer. Dat zijn verborgen kosten, gesplitst over meerdere partijen. Daardoor valt het niet zo op als bij elektriciteit en gas hoeveel je daadwerkelijk betaalt.

Decentraler, bewuster, goedkoper, met meer betrokkenheid van de burgers. En mogelijkheden voor meervoudig watergebruik. Daar gaat het om in onze visie op de Waterbewuste Stad: een leefomgeving waarin overheden, bedrijven, instellingen en consumenten samen zorgen voor een bewuste en zuinige omgang met het beschikbare water. We zullen niet morgen ineens flats met een eigen zuivering hebben. Het is vooral een lange termijnvisie. Maar we moeten nu beginnen met nadenken over hoe het anders kan. Misschien als onderdeel van gebiedsontwikkeling, mogelijk in combinatie met ons concept voor de Energieneutrale Stad. Daar hebben we corporaties en beleggers bij nodig, maar ook de gemeenten, waterschappen én de burger. Wij staan open voor een gesprek!

Download hier de presentatie van Bart Dirven over de Waterbewuste Stad (pdf)

Energieneutrale stad | Water | Waterbewuste Stad

1 reactie

  1. Leon Dielen -

    Beste Bart,

    Je schetst een mooie uitdaging waar we als Heijmans zeker het onderscheid kunnen maken!

    Ik weet er nog eentje: Waterschappen en gemeenten moeten de aankomende tijd een flink aantal miljoenen euro’s per jaar bezuinigen. Ze zoeken daarvoor samenwerking met elkaar. Tot nog toe wordt het bedrijfsleven hier nog maar beperkt bij betrokken. Waterschappen en gemeenten moeten elkaar eerst leren te vertrouwen. Als wij duidelijk weten te maken dat wij (heel) veel toegevoegde waarde hebben in deze samenwerking, dan kunnen we stappen gaan maken.
    We kunnen bijvoorbeeld duidelijk maken hoe rijkswaterstaat ons uitdaagt om met vernieuwing/innovatie bezig te zijn op basis van nieuwe contractvormen (en dat ook waarmaken). Of onze samenwerking met Schiphol, waar we vooral als partner samenwerken en niet meer in de verhouding opdrachtgever versus opdrachtnemer. Samen gaan we hier voor het eindoel.

    En zo zijn er nog legio voorbeelden te noemen waarmee we zowel waterschappen als gemeenten kunnen overtuigen om ons ook bij de samenwerking te betrekken.

    Ik zou wat dat betreft de waterschappen en de gemeente graag willen uitnodigen/uitdagen voor een dialoog!

plaats een reactie