Veiligheid zit in onze genen

Veiligheid moet in onze genen zitten

Bijna honderd jaar na de oprichting van Heijmans is het nog steeds nodig om te hameren op veiligheid. Natuurlijk, iedereen zegt het belangrijk te vinden. Het lijkt voor de hand te liggen. En toch lukt het nog lang niet altijd om op een manier te werken die zo veilig is dat er geen ongelukken meer plaatsvinden. Hoe kan dat?

De organisatie van veilig werken is in de sector nog niet eenduidig geregeld. Utiliteitsbouw werkt anders dan Wegen en Civiel of Woningbouw. Dat mag historisch zo gegroeid zijn maar als één integraal werkend Heijmans zouden we het beter moeten weten en kunnen, -véél beter. Versnippering en een gebrekkige afstemming zorgen ervoor dat soms zelfs onduidelijk is wie nou eigenlijk verantwoordelijk is voor de veiligheid op een bouwplaats. De projectdirecteur? De KAM-coördinator? De uitvoerder? Of zijn we met zijn allen aanspreekbaar op onze gezamenlijke veiligheid? Omdat het zo hoort, omdat het onderdeel is van onze cultuur. Veiligheid is méér dan een rijtje papieren maatregelen; als Heijmans werken we veilig, dat zit in onze genen, of zou er moeten zitten. Daarover is geen discussie mogelijk.

Deze culturele verankering van veilig werken is niet alleen belangrijk voor het dagelijks welzijn van duizenden medewerkers, maar ook voor de reputatie die we hebben in de markt, bij onze opdrachtgevers en eindgebruikers. Wie veiligheid nog steeds beschouwt als een kostenpost, moet nu beseffen dat het tegenwoordig een voorwaarde is om te kunnen blijven werken. Het wordt namelijk meer en meer een factor die een rol speelt bij de vraag of ons een opdracht wordt gegund. Bij tenders is het zelfs vaste prik: we beschrijven apart wat we allemaal doen om de veiligheid op en rond een bouwplaats te garanderen.

En toch gebeuren er steeds weer ongelukken. De bouw als geheel heeft dan ook helemaal geen goede reputatie als het gaat om veiligheid. Dat zouden we ons met zijn allen moeten aantrekken: opdrachtgevers, opdrachtnemers, onderaannemers, constructeurs… Veiligheid is een gedeelde verantwoordelijkheid. En daarmee bedoel ik niet dat er geen verantwoordelijke is aan te wijzen.

Al in de ontwerpfase van een project zouden we er rekening mee kunnen houden. Integraal werken stelt ons daartoe in staat. Simpel gezegd: aan de tekentafel kijken en beslissen uitvoering en service-organisatie mee, zodat we gebouwen kunnen ontwerpen die zonder veiligheidsrisico’s zijn te realiseren en onderhouden. Moderne contractvormen stellen ons daar steeds meer toe in staat, doordat ze de integrale eindverantwoordelijkheid voor een project bij ons neerleggen, inclusief de totale constructieve veiligheid.

Maar daarmee ben je er niet. Als het erop aan komt, is veiligheid nog steeds vooral een kwestie van doen, van gedrag. Je kunt nog zo veel maatregelen contractueel vastleggen, je moet ze uiteindelijk wel uitvoeren én handhaven! Want de bouw is niet uniek. Deze sector heeft niet zulke afwijkende eigenschappen die rechtvaardigen dat we minder veilig werken dan bijvoorbeeld de petrochemie of de vliegtuigindustrie. Als we in staat zijn de standaards die daar worden gehanteerd te vertalen naar onze eigen activiteiten, kunnen we het vertrouwen van opdrachtgevers terugwinnen én ervoor zorgen dat iedere Heijmans-collega na het werk heelhuids naar zijn of haar gezin terugkeert. Omdat het zo hoort.

Veiligheid | Bouwcultuur

1 reactie

  1. wijnand -

    Geachte heer van der Els,

    Als reactie op uw tekst in:
    http://www.overruimte.nl/2013/veiligheid-moet-in-onze-genen-zitten/

    Uiteraard verdient het respect om in het openbaar aan te geven dat veiligheid meer aandacht nodig heeft. Maar de tekst: ‘Zouden we er rekening mee KUNNEN houden’ is niet correct.

    In het kader van vigerende wet- en regelgeving MOET daar al rekening mee gehouden worden. Denk hierbij niet alleen aan bouwen en gebruiken maar ook aan onderhouden en, ter zijner tijd, slopen.

    Indien aanvullende toelichting gewenst is ben ik daar graag toe bereid maar ik weet dat er collega’s binnen Heijmans zijn die u aanvullende informatie kunnen verstrekken over het (aanwezige) verschil in theoretische en praktische veiligheid.

    Voor de volledigheid, zie bijvoorbeeld:
    V&G plan ontwerp en V&G plan uitvoering en/of
    Bouwbesluit, Artikel 6.53.:
    Indien onderhoud niet veilig kan worden uitgevoerd zonder gebouwgebonden veiligheidsvoorzieningen, heeft een te bouwen gebouw daarvoor voldoende gebouwgebonden veiligheidsvoorzieningen.

plaats een reactie