uitwerking_stad_klein

Thuis in de binnenstad

Recent kondigde Marks&Spencer aan terug te keren naar de Nederlandse binnenstad. In een tijd waarin binnensteden bijna ten onder gaan aan online shopping en virtueel contact, een welkome en verrassende stap. Zelf zegt het warenhuis juist te kiezen voor fysieke aanwezigheid in de stad, om zo winkelend publiek te kunnen verleiden tot online aankopen. Het markeert de verandering waar binnensteden mee kampen. Online en offline houden elkaar in wankel evenwicht, waar de stenen het lijken te verliezen van de bits en bytes. Of toch niet?

In de 10 jaar dat Mark&Spencer zich terugtrok in het moederland, is er veel gebeurd in onze winkelstraten en binnensteden. Straten zijn veel op elkaar gaan lijken, met overal dezelfde ketens en bezoekmotieven. Gaandeweg werd de binnenstad vrijwel onbereikbaar -zeker voor de auto- en diende online winkels zich aan. Globalisering heeft ervoor gezorgd dat alles met een muisklik binnen handbereik is. Maar ook heeft sociale media ervoor gezorgd dat we elkaar online spreken en ontmoeten. Een echt plein heb je al bijna niet meer nodig. Stenen en infrastructuur kunnen het rappe online tempo maar nauwelijks bijhouden. Ruimtelijke planning is nog steeds geënt op langdurige functionele structuren, terwijl veel functies steeds meer tijdelijk van aard zijn.

Een plek om te zijn
Dat maakt dat we als bouwers van die stad niet meer van hetzelfde, maar juist meer van het andere moeten doen. Want een binnenstad is geen plek meer om te winkelen, maar om te zijn. Om je te verbazen over prachtige cultuurhistorie, vaak verscholen achter de standaard winkelpui. Of op zoek te gaan naar dat ene zaakje dat je nergens anders vindt. Prachtig te wonen met uitzicht op de rivier, kerktoren of het park en morgen je spullen te pakken om op reis te gaan. Of met je beste vriend ergens een biertje te drinken. Daar kan geen dorp of nieuwbouwwijk tegenop. Dat is de werkelijke stedelijke interactie. Niet virtueel, maar in het hier en nu. Jane Jacobs zei het al: voor binnensteden is het cruciaal dat je er wilt zijn. Juist daar moeten we aan gaan werken en daar kan de techniek ons fantastisch tot dienst zijn.

Ik noem een paar kansen:

  1. Voorzien in transitie, zonder méér gebouwen te realiseren: stenen en infrastructuur kunnen nog veel meer inspelen op verandering van functie. Denk aan een parkeervoorziening die ook dienst doet als theater, of een oude ongebruikte tramlijn dat zich omtovert tot stadspark. Ook zouden winkels en voorzieningen zich veel meer tijdelijk kunnen vestigen. In containers, loodsen, of leegstaande panden. Technisch allemaal mogelijk. Kijk bijvoorbeeld naar Boxpark.
  2. Verbeteren van de mobiliteit, zonder meer parkeerplaatsen toe te voegen: de behoefte aan mobiliteit neemt nog steeds toe. Echter, niet iedereen heeft daarin de wens voor 7,50 per uur op de gracht te staan. P&R oplossingen, aanvullend gratis elektrisch vervoer en slimme apps (waar is een plek vrij, met wie kan ik een auto delen, wanneer komt de tram precies) vergroten de mobiliteit aanzienlijk.
  3. Bouwen aan het stedelijke thuisgevoel, in plaats van nieuwe huiskamers te creëren: los van alle functies die een stad maken, het gaat vooral om de wellbeing van een stad. Veiligheid, comfort, herkenning, ontmoeting en inspiratie, alle onderdelen die de openbare ruimte bijzonder maken. Dat gevoel kun je vervolgens via sociale media met elkaar delen en verbeteren.

Zo klinkt het allemaal logisch, maar toch zullen we onze scope wat moeten verleggen: nieuwbouw is niet zomaar de oplossing. Gebruiken en verbeteren wat er al is, kan de binnenstad veel meer brengen. Zoals de rode loper of glow line die we bij het Rijksmuseum in Amsterdam aanlegden, of de transitie van het Wijnhavenkwartier in Den Haag dat we mede regisseren, of de herontwikkeling van het Timmerhuis in Rotterdam. Projecten waarin de transitiesnelheid van de stad wordt verhoogd, zonder een nieuwe steen toe te voegen…

Social media | Stedenbouw | Binnenstad

1 reactie

  1. Wim van Looijengoed -

    Voordelige binnenstedelijke ondergrondse ruimtebenutting: Amsterdam is op veel plekken ondergronds uit te breiden middels afzinktechniek. Maximale ruimtebenutting door gegarandeerd risicovrij, trilling- en zettingvrij, geïsoleerd bouwen op de erfgrens.

plaats een reactie