heijmans-risicogestuurd-onderhoud-635

Verborgen kansen van risicogestuurd onderhoud

Risicogestuurd onderhoud in de utiliteitsbouw, waarom zou je daar als aannemer energie in steken? Slechts 10% van de huidige onderhoudscontracten wordt gestuurd op basis van prestatie in plaats van inspanning. Deze contracten beslaan onderhoudsperiodes van 15 t/m 30 jaar. Om de risico’s tijdens de gebruiksfase in kaart te brengen en te beheersen, maken we gebruik van risicogestuurd onderhoud. De vraag naar prestatiecontracten neemt snel toe, de verhouding inspanning-prestatie is verschoven naar 10%-90%, met een toenemende vraag naar risicogestuurde onderhoudsstrategieën. Opdrachtgevers willen het. En ook de aannemer biedt het kansen voor continuïteit op de langere termijn.

Risicogestuurd onderhoud is een nieuwe benadering van onderhoud, waarbij een prestatiecontract het uitgangspunt is. Het biedt de gulden middenweg tussen preventief en correctief onderhoud, omdat het uitvallen van een systeem wordt gerelateerd aan de gevolgen op bijvoorbeeld beschikbaarheid, veiligheid en kosten. Bij een traditioneel onderhoudscontract blijft die kennis over het faalgedrag van de installaties en de focus op het waarborgen van het primaire proces van de klant ongebruikt. In een wereld waarin installaties steeds belangrijker worden voor het functioneren van een gebouw, is dat echter steeds lastiger vol te houden. Risicogestuurd onderhoud is meer van deze tijd. Centraal daarbij staat de beschikbaarheid van faciliteiten die vitaal zijn voor het bedrijfsproces van de opdrachtgever. In een operatiekamer mag bijvoorbeeld het licht niet uitvallen. Een zwembad kan niet zonder luchtbehandeling. Een restaurant kan de deuren wel sluiten als de verwarming er in de winter mee stopt.

Dialoog
Risico’s op het gebied van beschikbaarheid, veiligheid en kosten worden van tevoren in kaart gebracht, zodat het geld aan de juiste onderdelen en systemen wordt uitgegeven. Risicogestuurd onderhoud vereist dan ook veel meer dialoog met de opdrachtgever. Daarnaast gaan we vanaf de ontwerpfase van een gebouw binnen Heijmans de dialoog aan tussen ontwerp, realisatie en onderhoud. Dat helpt om slimmere keuzes te maken op gebied van ontwerp, onderhoudbaarheid, onderhoudsstrategie en voorraadbeheer. Hierdoor wordt het bedrijfsproces van de opdrachtgever gewaarborgd voor 10, 20 of misschien wel 30 Jaar.

Als een bepaald systeem, bijvoorbeeld de luchtbehandeling, cruciaal is voor het primaire proces, dan is het helemaal niet vreemd om dat systeem dubbel (redundant) uit te voeren, of slijtagegevoelige onderdelen sneller (preventief) te vervangen. Dat soort maatregelen kunnen wel eens betekenen dat de onderhoudskosten initieel hoger uitvallen. De Total Cost of Ownership (TCO) wordt dan echter sterk gereduceerd. Voorspelbaarheid en grip op de kosten, dat zijn wel de belangrijkste voordelen die risicogestuurd onderhoud biedt.

Cultuuromslag
In de vliegtuig- of de petrochemische industrie is risicogestuurd onderhoud gemeengoed. In de utiliteitsbouw nog niet. Waarom? Zowel de aannemer als de opdrachtgever moeten er aan wennen. Dat vereist een cultuuromslag. We kunnen niet langer wachten tot de telefoon rinkelt vanwege een storingsmelding. We moeten proactief aan de slag, vooruit denken, de kritische installatie-onderdelen van een gebouw in kaart brengen en misschien wel onderdelen op voorraad houden omdat ze van vitaal belang zijn en een te lange levertijd hebben. We hebben het meegemaakt dat we acht weken moesten wachten op de levering van een elektromotortje, waardoor een toegangsdeur twee maanden niet open kon. Dat levert in een prestatiecontract behoorlijke boetes of kortingen op!

Ook voor opdrachtgevers heeft risicogestuurd onderhoud gevolgen. Ze kijken naar prestatiecontract vanuit de verwachting dat het lagere onderhoudskosten met zich meebrengt, maar vergeten daarbij dat er mogelijk een investering vooraf nodig is om het betrouwbaar functioneren van de installaties naderhand te kunnen garanderen. Daar ligt voor Heijmans meteen ook een knelpunt. Het komt nog regelmatig voor dat een opdrachtgever ons vraagt in te schrijven voor een tender die ontwerp en realisatie omvat, met een optioneel meerjarig onderhoudscontract. We staan dan voor een dilemma: gokken we erop dat we dit onderhoudscontract binnenslepen, waarmee we een slimmer ontwerp kunnen maken dat op de langere termijn kosten bespaart, maar op de korte termijn misschien iets duurder uitvalt? Risico: we lopen de opdracht mis. Of gaan we voor een goedkopere korte-termijnoplossing om onze kansen op het winnen van de tender te vergroten? Daar zouden opdrachtgevers wel wat meer rekening mee mogen houden!

Deze blog is samen met Sascha van Gaal (Adviseur Beheer & Onderhoud Heijmans Integrale Projecten) tot stand gekomen.

Beheer en Onderhoud | Utiliteit

6 reacties

  1. Thomas van Gerwen -

    Ik ben het met je eens. De opdrachtgever zou eerder kleur moeten bekennen als het gaat om langjarig prestatieonderhoud anders ontmeent diezelfde opdrachtgever zichzelf een kans om de toegevoegde waarde van aanbieders uit de markt te benutten.

  2. Frits Verhees -

    Uit deze blog blijkt ook (hoewel het niet letterlijk genoemd wordt) dat geinvesteerd moet worden, door de opdrachtnemer, in het meten en registreren (en op basis daarvan analyseren en vervolgens optimaliseren) van (storings)gedrag en -onderhoudsactiviteiten van de (technische) systemen. Via een assetmanagementsysteem kan de relatie tussen onderhoud en gedrag/functioneren van het technische systeem in kaart worden gebracht over een langere tijd en vervolgens effectiever en kostenefficienter ingericht worden. Dit stelt eisen aan de monteurs (registratie; feedback) en aan de inzet van functies als Maintenance Engineer.

  3. Jeroen Hoekstra -

    Het verhaal geeft goed weer in welk spanningsveld wij als aannemer zitten en dat goede communicatie met de opdrachtgever van crusiaal belang is. De voordelen komen pas echt naar voren als je bereidt bent een langdurige relatie met elkaar aan te gaan!

  4. Ton Fleuren -

    Goed verhaal. Hopelijk zet dit opdrachtgevers en adviseurs aan tot nadenken.

  5. Pieter Planqué -

    Zolang in elk project Investering en Exploitatie niet als een geheel worden gezien, blijf je tegen deze problemen aan lopen. Vaak zijn de investeerders niet verantwoordelijk voor de exploitatie en zien de gevolgen hier niet van in. Daarnaast worden vaak de verantwoordelijken voor de exploitatie niet bij de investeringen betrokken en kunnen ook niet tijdig op “bezuinigingen” in het investeringstraject reageren. Hier valt nog een wereld te winnen voor opdrachtgever en opdrachtnemer om hier meer duidelijkheid in te krijgen en verschaffen.

  6. Marco Tielen -

    Wat een helder stuk! Vertrouwen door transparantie en expertise is essentieel. Heijmans laat zien de kennis in huis te hebben.

    Door de verantwoordelijkheid bij de expert te leggen zullen het kennisniveau, innovaties en de (kosten-)efficiency verbeterd worden. Alles uiteraard met als doel een tevreden en ontzorgde opdrachtgever.

plaats een reactie