Heijmans_Blog_Woonbeleving(635x300)

Ruimte voor woonbeleving

Een woningmarkt die op slot zit, breek je alleen open door buiten de geijkte paden te denken. Door te ontwerpen vanuit passie en liefde, niet vanuit de resultaten van een marktanalyse. Geef mensen de ruimte en de vrijheid om hun eigen woonbeleving vorm te geven. Alleen dan kan een woning zich werkelijk onderscheiden en een uiting worden van persoonlijkheid.

Ik woon nu zelf in een oude timmermanswerkplaats en ben bezig een oude langgevelboerderij op te knappen tot woonhuis, samen met mijn compagnon Kiki. De boerderij wordt van binnen helemaal gestript en opnieuw ingericht, maar wel met respect voor wat het is en wat het was. Een mix van traditie en nieuw; dat is de manier waarop wij ontwerpen; we houden vast aan herkenbare en duidelijke vormen, maar geven er wel een duidelijke draai aan.

Het zou arrogant zijn om al die archetypische vormen die in honderden jaren zijn ontwikkeld zo maar naast je neer te leggen en totaal iets anders te doen. Door de jaren heen is er vaak een conclusie gekomen van hoe iets eruit moet zien. Een kind tekent een huis met een deur in het midden, een schuin dak en een schoorsteen. Niet omdat dit is aangeleerd, maar omdat een huis nu eenmaal zo uitziet in de beleving van mensen. Daar kunnen we mee spelen, zonder respect te verliezen voor wat er al is.

Dit betekent juist geen serieproductie, maar individualiteit. In de historie van het bouwen is dat altijd al zo geweest. In het oude stadscentrum van Amsterdam heeft bijvoorbeeld ieder grachtenpand zijn eigen karakter. Al die panden zijn los gebouwd en toch horen ze bij elkaar. Nergens vind je een hele rij van 50 dezelfde huizen.

Dat staat in contrast met hoe de woningbouw zich heeft ontwikkeld: hele wijken worden in één keer bedacht en gerealiseerd. Daarbinnen is vaak weinig ruimte voor individualiteit en vrijheid. Hoe de ruimte binnen zo’n wijk eruit ziet en wordt beleefd, is vast omlijnd. Standaard afmetingen liggen vast in het Bouwbesluit en ik heb wel eens de indruk dat tegenwoordig zelfs wordt gepland wat voor soort mensen in de wijk gaan wonen, wat voor auto er voor de deur staat en of ze een hond hebben of niet. Het zorgt voor een soort uniformiteit die ik niet meer interessant vind. Als ik op vakantie ben in een andere stad, wandel ik niet door een nieuwbouwwijk, maar zoek ik een wijk op die oud is en als wirwar is ontstaan. Ik denk dat bijna iedereen dat wel doet.

Ruimte
Belangrijker nog dan het uiterlijk van een huis, vind ik echter de ruimte die het biedt voor hoe mensen nou echt hun leven willen inrichten. De huidige huizen zijn ontworpen vanuit technische en kostenspecificaties. Ze hebben een standaard indeling. Vooraf is al helemaal bepaald waar de deuren zitten, waar de gang, waar de keuken, waar je bankstel kan staan en waar de eettafel. Anders past het gewoon niet.

Ik vind ik dat redelijk beperkend, want indeling heeft alles te maken met woonbeleving. Vorm en volume van de woning bepalen de manier van omgaan met mensen in je huis. En dat is iets individueels. De een hoeft geen keuken en propt net zo lief een afhaalmaaltijd in de magnetron, terwijl de ander een centrale eethoek wil met warm licht en veel stoelen om gezellig samen te tafelen. Dan gaat het niet alleen om het hebben van een tafel en licht, maar over wat je belangrijk vindt in je leven. Je huis moet daar de ruimte voor bieden.

Niet voor niks zijn lofts zo populair: grote open ruimtes waarbinnen je de indeling zelf kunt bepalen. Dat biedt je de ruimte om expressief te zijn. Zodat je niet wordt gedwongen om ergens je tafel en je kast neer te zetten omdat het anders gewoon niet kan. Ruimte is zo essentieel voor je woonbeleving, daar zou je niet de geijkte paden van het Bouwbesluit moeten volgen. Volgens mij staan we aan het begin van zo’n ontwikkeling. Maak een kamer maar gewoon eens 20 centimeter hoger en kijk hoe ruimtelijk dat aanvoelt. Of metsel in plaats van twee verdiepingen en een zolder eens vier verdiepingen recht omhoog, waarbij je pas later verschillende vloertjes erin aanbrengt, die niet helemaal doorlopen. Als een deel van je woonkamer ineens zes meter hoog is, gebeuren er hele spannende dingen. Zo’n woning biedt de ruimte voor individualiteit en expressiviteit en is daardoor ook duurzaam.

Natuurlijk wil niet iedereen in zo’n woning wonen, maar de vraag is of dat zo erg is. Je kunt voorbeelden laten zien en invullingen geven voor mensen die het niet zelf kunnen bedenken. Dat is nog altijd beter dan vasthouden aan een nieuwbouwmarkt die de creativiteit van mensen volledig wegneemt en ze niet eens de mogelijkheid biedt om hierover na te denken.

Ontwerpen heeft alles te maken met het inrichten van je leven. Ik hoop dan ook dat mensen geïnspireerd raken door de manier waarop wij (Kiki en ik) dingen maken en wat we maken. Wij ontwerpen met respect voor archetypische vromen en voegen hier een nieuwe laag en ervaring aan toe. Onze tentoonsetlling in het Noordbrabants Museum in Den Bosch die vanaf 25 mei is te bezichtigen, gaat dan ook over de weg die wij hebben afgelegd in deze zoektocht. Het belangrijkste is dat je vrijheid hebt om de voorwerpen om je heen, je huis en daarmee je leven zelf vorm te kunnen geven.

Kiki en Joost delen dit jaar hun eigen kijk en visie op de woningmarkt met 12 studenten van de Heijmans Masterclass: Hack die woningmarkt!

Woningmarkt | Design

1 reactie

  1. Conny Langezaal -

    Genoten van je woonbeleving.
    Soms denk ik als ik naar doorsnee bouwprogamma kijk, waar is de sfeer, karakter, dit zouden toch de pijlers moeten zijn! Het lijkt of ze allemaal met dezelfde software werken brbrb
    Groetjes,
    Conny

plaats een reactie