Stad_als_interface_635

Hoe ‘urban media’ de stad veranderen

Nieuwe media maken de stad flexibeler en complexer tegelijk. Gebouwen hoeven niet langer één monofunctie te hebben, maar kunnen zich aanpassen aan de behoeften van hun gebruikers. En dat ook aan de buitenzijde zichtbaar maken. Dankzij de mobiele telefoon wordt een café of park een kantoor en een appartement een hotel. Overheden, maar ook bouwers en ontwikkelaars, zouden zich dat moeten realiseren en samenwerking moeten zoeken met de digitale pioniers.

Een van de belangrijkste kenmerken van sociale media is dat ze nieuwe verbanden leggen tussen mensen die elkaar niet kennen. Ze ontmoeten elkaar op websites waarop je gereedschap van elkaar kunt lenen, auto’s met elkaar deelt of je huis als bijverdienste voor overnachting aanbiedt. Allerlei ratingsystemen maken het mogelijk om je medeburgers te beoordelen en zo mensen te vertrouwen die je eigenlijk niet kent.

Dat veranderend sociaal gedrag brengt ook gevolgen op het ruimtelijke vlak met zich mee. We kijken op het schermpje van onze mobiele telefoon waar we heen moeten en krijgen steeds vaker een gepersonaliseerd antwoord. Twee mensen zien dezelfde stratengids, maar bij de een staan er heel andere plekken op dan bij de ander. Die digitale filters maken het mogelijk dat plekken in de stad gemakkelijk van functie kunnen veranderen. Dankzij een website als Airbnb is heel de stad ineens potentieel een bed & breakfast. Een park of café is ineens ook een kantoor, want je hebt toch je laptop en je mobiele telefoon bij je. Een aantal plekken die hoog gespecialiseerd zijn, verdwijnt. Een aantal homobars in Amsterdam sloot het afgelopen jaar de deuren, omdat de klanten die er ooit kwamen om gelijkgezinden te ontmoeten, nu contact leggen via internet en daarna ook elders afspreken. De parken daarentegen barsten uit hun voegen, doordat mensen er gaan werken én doordat iedereen als het een beetje mooi weer is twittert: ‘kom snel naar het park’. Dat heeft een enorm sociaal versterkend effect.

Neutraler en flexibeler
De nieuwe media leiden dus tot nieuwe praktijken en daarvoor heb je ook nieuwe ruimtelijke settings nodig; misschien wat meer plekken die neutraler en flexibeler zijn, waardoor verschillende groepen ze zich op verschillende momenten met behulp van digitale media kunnen toe-eigenen. Als bouwer/ontwikkelaar zou je kunnen nadenken over manieren om plekken flexibeler in te richten. Maak bijvoorbeeld neutrale gebouwen die je met licht en multimedia-schermen van karakter kunt doen veranderen. Het is vergelijkbaar met de Smart Highway waar ontwerper Daan Roosegaarde aan werkt; een snelweg die geen vaste belijning heeft, maar door middel van speciale verf en verlichting kan worden aangepast aan de verkeerssituatie en de omstandigheden.

Misschien moet je zelfs een stap verder gaan en als bouwer/ontwikkelaar zelf nadenken over een sociale interface voor je gebouwen, waarmee je mensen in staat stelt ze van functie te doen veranderen. Zo’n interface kan bijvoorbeeld laten zien wie zich op een bepaald moment in het gebouw bevindt, wat er binnen gebeurt, hoeveel energie er wordt verbruikt of geproduceerd, naar welke websites er wordt gekeken, of de computers uit kunnen of niet, etc. Partijen als IBM en Cisco werken momenteel al aan dit soort installaties. Ze koppelen de data van het gebouw terug en je zou die data beschikbaar kunnen stellen via open source interfaces, speciale apps of gesloten systemen. De Smart City noemen ze dat.

Het vormgeven van de stad is daarmee niet meer alleen een kwestie van fysieke gebouwen neerzetten, maar ook het ontwerpen van de interfaces waarmee we die ruimtes gebruiken of naar die ruimtes worden toegeleid, waarmee we bepalen wat we daar gaan doen. Het is zinvol om eens te kijken hoe die verschillende disciplines elkaar aanvullen. En contact te zoeken met partijen in de markt die zich daar ook mee bezighouden.

Ik denk dat steden door deze ontwikkeling steeds complexer worden, met nog veel meer verschillende functies die dwars door elkaar heen gaan lopen. Dat maakt het leven niet moeilijker, omdat je toch je mobiele telefoon hebt die er de dingen uit filtert die voor jou relevant zijn en je vertelt op welke plek je het kunt vinden. Ik beschouw het zelfs als een voordeel dat functies door elkaar heen lopen, omdat de meeste mensen deel uitmaken van veel verschillende werelden. Als die fysiek dicht bij elkaar liggen, kun je veel makkelijker heen en weer switchen. De belofte is dat het leven hierdoor voor de stedeling een stuk gemakkelijker wordt.

Erwin Blom en Roeland Stekelenburg interviewden Martijn de Waal voor de online show Topnames van Fast Moving Targets Ze maakten ook een samenvatting van 5 minuten van het gesprek waarin een aantal van de belangrijkste thema’s van het boek worden besproken:

Lees meer over hoe digitale media op een nieuwe manier invulling aan de stedelijke openbaarheid geven in het boek ‘De stad als interface‘.

Social media | Stedenbouw

1 reactie

  1. Pingback: TodaysArt | ImmStory1314

plaats een reactie