Heijmans Capital: mixt geld en stenen

Heijmans Capital: mixt geld en stenen

Na een decennium aarzeling heeft de Nederlandse Rijksoverheid inmiddels Publiek-Private Samenwerking (PPS) in bouw en infrastructuur omarmd. Begrijpelijk, aangezien PPS bijdraagt aan de behoefte aan betere prestaties en het tegengaan van voortdurende budget- en tijdsoverschrijdingen bij projecten. Daarnaast is het een passend antwoord op een urgente investeringsbehoefte gecombineerd met een gebrek aan ruimte op de overheidsbegroting op korte termijn.

Voor de periode tot 2020 ligt er dan ook een robuust programma van Rijkswaterstaat en Rijksgebouwendienst met een dikke 10 miljard euro aan contractwaarde. Diverse (flexibele) rijkskantoren, gerechtsgebouwen, wegen rond grote steden (Amsterdam, Utrecht, Arnhem, Rotterdam) en grote sluizen zijn in dit programma opgenomen.

Naast een aantrekkelijke bouw- en onderhoudsstroom is dit tevens een forse private investeringsopgave. Tot nu toe waren het in Nederland vooral de bouwers die het eigen vermogen inbrachten in deze PPS projecten en vervolgens het vreemd vermogen (lening) vanuit de bankensector organiseerden. In de Angelsaksische landen zien we dat het accent vooral ligt op investeringsfondsen voor het eigen vermogen en lange termijnleningen in de vorm van obligaties.

Vanwege de forse vraag naar private investeringen in de Nederlandse infrastructuur in combinatie met de schulden- en bouwcrisis ontstaan er kansen. Mijn stelling is dat dit de effectiviteit van PPS versterkt en een nieuwe economische impuls voor de Nederlandse economie oplevert en dat we als bedrijfsleven ons hierop organiseren.

Een speelveld met kansen
Voor bouwers als Heijmans is een PPS aantrekkelijk vanwege de projectomvang en de integrale bouw- en onderhoudscompetenties die nodig zijn en waarmee zij zichzelf kunnen onderscheiden op de markt. Kennis, efficiency, samenwerking en project- en risicomanagement moeten maximaal aangesproken worden om deze integrale projecten met profijt te ontwikkelen, verwerven en uit te voeren. Het investeren van geld is daarentegen geen core business en past eigenlijk niet goed bij de balans van een bouwer, zeker in deze tijden.

De geschetste ontwikkeling trekt partijen de Nederlandse markt op die dit investeren juist tot hun domein rekenen. Er blijken fondsmanagers naarstig op zoek te zijn naar robuuste en betrouwbare investeringen (zoals PPS projecten) voor hun beleggers, ook buiten hun Angelsaksische thuishavens. Belangrijke beleggers in deze fondsen zijn pensioenfondsen, zeker de Nederlandse. We heten ze via deze constructie van harte welkom als investeerder voor de Nederlandse infrastructuur!

Bovendien boren we met het binnenhalen van deze investeringsfondsen kennis aan om de opdrogende lange termijn leningen vanuit de (Europese) bankensector geleidelijk te ‘mixen’ met constructies waarbij institutionele partijen (pensioenfondsen wederom, verzekeraars) ook als verstrekker van leningen gaan optreden. Onze Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars vinden zo het broodnodige langjarige rendement en Nederland profiteert van deze financiële impuls.

Mixen van geld en stenen
Er zijn meer kansen. Bovengenoemde doelen geven in feite ook aan dat voor een effectieve PPS in principe de (tot voor kort) los van elkaar staande bouw- en financiële competenties en ‘werelden’ aan elkaar verbonden moeten worden. Immers via de financiële tucht van een PPS (de financiële belangen van de banken en eigen vermogen verstrekkers) komt zware druk te liggen op het met kwaliteit en op tijd afronden van de bouwfase waardoor de bekostiging door de Rijksoverheid in de exploitatie- en onderhoudsfase van 20-30 jaar wordt veiliggesteld en waarmee de geldverstrekkers afgelost worden met rente c.q. van dividend kunnen genieten. Dit houdt in dat geldverstrekkers (eigen en vreemd vermogen) zich moeten verdiepen in de techniek en het management van het bouw- of infraproject. Immers de geldstroom is daar direct afhankelijk van. Tegelijkertijd dwingt het de bouwers zich te verdiepen in meer dan alleen de kostenkant van een project, het gaat om de gehele cashflow en balans van het PPS projectbedrijf. Men is tot elkaar veroordeeld. Positief gesteld: integratie van ‘geld en stenen’ levert effectiviteit en meerwaarde op voor zowel overheid, bouwer als financiële partijen.

Van ad-hoc naar lange termijn strategische samenwerking
Heijmans vindt dat de integratie van ‘geld en stenen’ een nieuwe competentie vertegenwoordigt in de bouw en infrasector. Een competentie die bijdraagt aan private investeringen in de Nederlandse economie en (nog) effectievere PPS projecten, ook in de exploitatie- en onderhoudsfase. Een dergelijke competentie kan zich alleen verder ontwikkelen en hoogwaardig ingezet worden door een langduriger strategische samenwerking waarin ‘de bouwer’ en ‘de investeerder’ hun eigen diepgaande kennis durven uit te wisselen en synergie tot stand komt. Tot nu toe komt dit in Nederland niet echt van de grond omdat bouwers en investeerders op ad hoc basis per PPS project samenwerken voor de relatief korte termijn. Wel heeft BAM een (exclusief) partnership met pensioenbeheerder PGGM. Andere bouwers verkopen hun belang tijdens of na de bouwfase steeds meer aan een bepaalde investeerder.

Heijmans en Barclays Infrastructure Fund Management gaan voor de Nederlandse en deels Vlaamse markt een stap verder door het volledig en exclusief integreren van competenties en belangen in de risicodragende organisatie Heijmans Capital BV gedurende het gehele traject van een PPS: van voorverkenning, consortiumvorming, ontwerp tot en met langjarige exploitatie, onderhoud en asset management. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot onderhouds- en asset management waarin techniek, lifecycle costs en financiële aspecten optimaal geïntegreerd zijn. Of een structurele kostenverlaging voor het inwinnen van advies betekenen. Heijmans Capital is hiermee voor ons een logische stap. Of het een succes wordt en we daadwerkelijk bijdragen aan meer en betere investeringen en PPS-en, zal heel zichtbaar worden: slaagt Heijmans Capital er de komende jaren in om Nederlandse PPS-projecten in competitie te verwerven en goed, rendabel en naar tevredenheid van gebruikers, opdrachtgever en andere stakeholders uit te voeren en te onderhouden?

Integraal werken | PPS

plaats een reactie