heijmans_GIS_635X300

GIS: Het onbegrepen informatiesysteem

Je kunt er donder op zeggen dat er zo nu en dan een satelliet in je achtertuin kijkt. Op straat gluren de camera’s van bedrijven als Cyclomedia om zich heen. En landmeters do it standing up, wat langzamer, preciezer en met meer gevoel voor privacy. Zo brengen we met zijn allen voortdurend de aarde in kaart. Daardoor vind je met je Tom Tom of je Google Maps moeiteloos de weg van Rosmalen naar Rome, en van daaruit naar Ouagadougou of de dichtstbijzijnde supermarkt. Geografische Informatie Systemen (GIS) zijn nu al onmisbaar in ons dagelijks leven. Het zou mooi zijn als we ze in de bouw ook meer zouden gebruiken.

Het komt sporadisch voor dat we bij de afdeling Geodesie van Heijmans worden gevraagd om GIS data aan te leveren voor een project, laat staan om GIS als systeem in te zetten. Onbekendheid met GIS is daar de oorzaak van. En dat terwijl we een aanzienlijke toegevoegde waarde kunnen leveren. Wij gebruiken namelijk een database met als basis locaties. Nu is het gebruik van een database niet vernieuwend, maar het toevoegen van locatie als een analysemiddel voor veel mensen wel. Ieder punt in een gebied, maar ook in een gebouw, heeft een locatie, een coördinaat en geeft een representatie van een object. En aan ieder object kunnen we informatie hangen die specifiek voor dat ene object geldt. Bijvoorbeeld: bodemgesteldheid, archeologische waarde, natuur, geldende bestemmingsplannen of structuurvisies, eigendomsgrenzen, waterschapsinformatie, kabels en leidingen, niet-gesprongen explosieven, etc. Zodra je een locatie hebt, kun je al die informatie in beeld brengen. In Excel, maar ook en dat is handiger, in een visuele weergave met kleuren en symbolen op een kaart. Met of zonder luchtfoto.

Wat we daarmee kunnen? Beheren, analyseren, rapporteren en visualiseren. De laatste tijd voeren we vaak geluidshinderanalyses uit, op basis van bufferzones rondom een hinderobject. Zo kunnen we bijvoorbeeld de adressen achterhalen die mogelijk last zullen krijgen van geluid veroorzaakt door voegovergangen of door wegwerkzaamheden. Dat hebben we recent gedaan bij een project in Geleen en voor het variabel onderhoud in Utrecht. Hiermee is het mogelijk om heel gericht bewonersbrieven te sturen.

Efficiënter werken
GIS kan je ook helpen werkzaamheden beter uit te voeren, zowel in de tender-, ontwerp- als ook in de beheersfase. Denk aan het onderhoud van geleiderails; een paar jaar geleden leverde Rijkswaterstaat de schades aan in Excellijsten. Die werden meegenomen in de auto. Al rijdend keken we langs het traject wat er werkelijk aan de hand was. Daarna maakten we handmatig werkbonnen. Die gingen naar de monteur, die erop kliederde wat hij had gedaan. De administratie typte de werkbon met opmerkingen over en maakte er een factuur van. Dat kan nu efficiënter. We importeren de lijst met schades die we van RWS krijgen, filteren op voorhand alle dubbelingen eruit en projecteren de resterende schades in een kaart. Aan iedere schade hangt ook meteen een status: gemeld, gerepareerd, gefactureerd, afgemeld, dat soort dingen. Door ook afzettingen op de kaart te zetten, zie je meteen of het mogelijk is meerdere nabijgelegen schades ineens af te zetten, wat weer kosten bespaart.

Met een recentere toepassing ben ik pas bezig geweest vanuit mijn studie op Schiphol: het beschrijven van assets (beheerobjecten) en ervoor zorgdragen dat deze informatie vanaf ontwerp tot en met beheer wordt hergebruikt, oftewel het gebruik van GIS als integraal onderdeel van BIM. De complete installaties staan in het systeem: ieder lampje, kabeltje, luchtbehandelingskast, bagagebanden, buitenverlichting, verhardingen, markeringen, grasvelden, noem maar op. En daar kun je ook weer analyses op loslaten; als er iets met mijn installatie aan de hand is, er komt bijvoorbeeld geen water uit de kraan, wat is dan de bron van het probleem? Of andersom: als je een koppeling moet vervangen, waar moet de leiding worden afgesloten en welke andere gebruikers ondervinden daar hinder van?

Ontsluiting
Voor een geoefende GIS-gebruiker is dergelijke informatie in een paar muisklikken op te vragen. We willen het echter nog veel gebruiksvriendelijker maken. Waar voor de afdeling Geodesie dus nog een taak ligt, is het ontsluiten van de overdaad aan informatie voor de gebruiker, op een toegankelijke en overzichtelijke manier.

Dat kan straks als we nieuwe servers hebben, ook op locatie. Dan kun je denken aan tablets die je mee naar buiten kunt nemen. Als je op een bepaalde locatie staat, zie je automatisch een overzicht van alle beschikbare tekeningen en documenten. En als je een mutatie toevoegt op je tablet, is die meteen centraal beschikbaar. Koppelingen met andere systemen zoals Relatics of Organize zijn dan eenvoudig te realiseren.

Voor de opdrachtgever kunnen we allerlei ‘webviewers’ klaarzetten: de opdrachtgever kan via een internetbrowser meekijken en informatie opvragen over de status van zijn project. Een mogelijke toepassing is het visualiseren van restpunten, zodat daar geen enkele spraakverwarring meer over is. De uitvoerder constateert een restpunt, meldt deze met zijn tablet in GIS en het restpunt is direct voor iedereen in de projectorganisatie zichtbaar.

De bouw beseft niet eens wat we allemaal kunnen. Er is nauwelijks kennis van het bestaan en de mogelijkheden van GIS. En dat zou als eerste moeten veranderen. Want als we aan de voorkant van een project om de tafel gaan zitten en het werkproces bespreken, blijkt maar al te vaak dat we wel degelijk meerwaarde kunnen leveren. Mijn uitnodiging luidt dan ook: maak kennis met GIS en ontdek de mogelijkheden!

Beheer en Onderhoud | GIS | Big data

4 reacties

  1. Jan Willem van Eck -

    Leuk dat je blogt! Het land heeft meer bloggers nodig.

  2. MaesKo Virtual Experience -

    Combineer GIS met BIM en zorg dan weer dat je kunt visualiseren als nooit te voren en je hebt een systeem dat geld bespaard en direct geld oplevert. Met ons IIVR (Interactive Immersive Virtual Reality) systeem is dit allemaal mogelijk. Het systeem is reeds volledig BIM compatible en kan worden ingezet in de ontwerp, verkoop en bouwfase.
    Voor meer informatie: http://www.maesko.eu

  3. Nicolien Wolf -

    Gis is ook heel handig om te gebruiken bij de aan- of verkoop van een stuk grond. Met name de milieucontouren die er over een stuk grond lopen zijn bepalend. Ik denk hierbij aan de geluidscontouren, luchtverontreiniging, geurhinder, bedrijven en milieuzonering, kern en beschermingszones van de waterkwaliteitsbeheerder, maar ook externe veiligheid. Voor een quick-scan milieu kunt u terecht bij Wolf Milieu Consult. nicolien.wolf@kpnmail.nl

  4. Wouter -

    Voor een volgende blog is het wel handig om er bij te vermelden waar meer informatie over GIS te vinden is. Ik zou er graag meer over willen weten, maar waar begin ik met zoeken naar info?

plaats een reactie