Energieneutrale stad_blog

Handen uit de mouwen voor de energieneutrale stad

Doemscenario’s over schaarste en torenhoge energiekosten ten spijt, zijn gas en elektriciteit nog steeds volop verkrijgbaar. En voor de meeste mensen ook nog goed betaalbaar. Dat is jammer. Hierdoor ontbreekt namelijk de stimulans om substantieel te investeren in duurzame energiesystemen; systemen die de wijk, de buurt- of zelfs een hele stad zelfvoorzienend maken en bevrijden van gedwongen winkelnering bij de energiebedrijven. De politiek staat erbij en kijkt ernaar en er zijn vooralsnog ook geen marktpartijen die investeren in de ontwikkeling van een energieneutrale stad. Daarom neemt Heijmans als integrale aannemer het initiatief.

Lang hebben we als bouwers volgehouden dat we mooie huizen konden ontwerpen en wijken aanleggen waar het prettig en betaalbaar leven is, zonder daarbij te letten op de energiebalans: het evenwicht tussen opgewekte en verbruikte energie. Dat gaat veranderen. Ik voorspel dat we geen wijk meer kunnen bouwen zonder ons af te vragen: hoe gaat het energiesysteem hier eigenlijk werken? Hoe hangt het geheel van woningen, infrastructuur, voorzieningen en bedrijfsgebouwen in een gebied samen? We zijn al heel ver met het bouwen van energieneutrale woningen, met het denken over technieken voor het oppikken van energie uit de weg en zelfs over het bouwen van complete energiefabrieken.

De Energieneutrale Stad is een pleidooi voor een andere manier van denken en doen in de branche. Daarbij gaat het niet om het grootschalig volgens bestek bouwen voor een opdrachtgever, maar om het bij elkaar brengen van partijen en het samen ontwikkelen, in combinatie met slim gebruik van innovatieve technologie.

Regisseursrol
Het is niet zo ingewikkeld om een wijk te bouwen waarin alle huishoudens gezamenlijk hun energie opwekken en delen, zonder dat er een energiebedrijf aan te pas komt. Ik denk ook dat daar in de nabije toekomst een grote behoefte aan zal ontstaan. Niet alleen bij individuele burgers, maar ook bijvoorbeeld bij corporaties, die zien dat energiekosten een steeds grotere rol spelen in het betaalbaar houden van wonen. Probleem is alleen dat er niemand opstaat met een zak geld om in projecten als een energieneutrale stad te investeren. Om zo’n project voor elkaar te krijgen, zul je lokale spelers moeten samenbrengen en de energieneutrale stad tot een gemeenschappelijk doel maken. En dan is er wel iemand nodig die het proces faciliteert, de partijen bij elkaar brengt en zorgt dat alle uiteenlopende belangen in lijn komen. Die regisseursrol kan en wil Heijmans op zich nemen.

Wij zien het goed doordenken en uitvoerbaar maken van het technische systeem als slechts één van onze taken. De regisseursrol, het bij elkaar brengen van partijen, is cruciaal om doorbraken te krijgen, want om het eens in termen van het corporatiedenken te zeggen: samen zijn we sterk. Zo’n ideaal lijkt iets uit vervlogen tijden, maar past ook prima bij de mindset van burgers anno 2013. Je eigen energie opwekken is duurzaam én aantrekkelijk, omdat het je grip geeft op je kosten. Het is een remedie tegen de onvoorspelbare ontwikkeling van de woonlasten de komende jaren. Die onvoorspelbaarheid is momenteel zeer bedreigend, zowel voor individuele woningeigenaren als voor corporaties. Alsof dat niet genoeg is, zal het wonen in een moderne, energieneutrale stad ook iedereen aanspreken die ‘gewoon’ op zoek is naar een prettig huis in een fijne leefomgeving.

Een stap verder
Wij positioneren ons als partner in dit soort initiatieven, omdat we de competenties bezitten voor het denken in samenhang en het bij elkaar brengen van partijen. Dat zien we bijvoorbeeld in het Smart Energy Collective en in de grote projecten op het vlak van gebiedsontwikkeling en infrastructuur. In een energieneutrale stad zou Heijmans zelfs als Energy Service Company (esco) kunnen optreden, door vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Zonder hiermee energiebedrijven de oorlog te willen verklaren, moet duidelijk zijn dat wij als Heijmans niet gaan zitten wachten tot er een opdrachtgever aanklopt. De woningmarkt zit op slot en we zullen zelf de handen uit de mouwen moeten steken om hem vlot te trekken. Dat past bij ons als aannemer. Daarmee brengen we de dingen echt een stap verder.

Wat mij betreft boeken we nog dit jaar een eerste zichbaar succes door – samen met Enexis – een proeftuin te starten in het gebied rond ons eigen kantoor. Daarin doen we ervaringen op met het bereiken van een neutrale energiebalans binnen een ruimtelijke contour. Dat is een interessante nieuwe opgave waarbij we het integrale karakter van Heijmans bovendien ten volle kunnen inzetten. Want door de kennis en kunde over processen en samenwerking binnen gebiedsontwikkeling te koppelen aan diepgaande technische kennis op het gebied van bouw en installatie staan we klaar voor de toekomst.

Wie doet er mee?

Smart Energy | Energieneutrale stad

8 reacties

  1. Anneke Dalhuisen -

    Een inspirerend betoog! Het duurzamer opwekken van energie komt steeds dichterbij, helemaal als in de toekomst alle nieuwe woningen energieneutraal moeten zijn. De mogelijkheden voor een lokale energie exploitatiemaatschappij zijn er zeker, al is de businesscase op dit moment nog moeilijk haalbaar door belemmerende regelgeving in combinatie met een veel hogere opwekkingsprijs voor duurzame energie t.o.v. “grijze” energie. Wat ik alleen niet begrijp is waarom een buurt, wijk of stad perse zelfvoorzienend moeten zijn. Waarom het realiseren van energieneutrale woningen beperken tot een bepaald gebied? Is het in het kader van de samenwerking niet juist beter om de handen ineen te slaan, met bijvoorbeeld de grotere energiebedrijven, en samen zoveel mogelijk huizen verduurzamen? Zowel nieuw als oud! Het lijkt mij een eerste stap als we als Heijmans alleen nog maar energieneutrale huizen aanbieden, compleet met slimme oplossingen voor financiering. En als volgende stap kunnen we onze expertise op dat gebied inzetten om ook de bestaande bouw energieneutraal te maken. Een energieneutraal Nederland, ik doe mee!

  2. Herman Bosch -

    Wij kunnen als werknemers van Heijmans ook e.a. betekenen door ons te verenigen en na te gaan of het interessant is om samen zonnepanelen in te kopen en te laten plaatsen.

  3. Jan Heijmans -

    Mooi vergezicht!
    Als woningeigenaar neem ik zelf deel aan EnergieNul73, een coalitie van 20 woningeigenaren, lokale marktpartijen, onderwijsinstellingen en de gemeente Den Bosch, die aan de slag is om minimaal 20 woningen te renoveren naar energieneutraal. (http://www.energienul73.nl/default.aspx)
    Hiervoor krijgen we ondersteuning en subsidie van het landelijke programma ‘Lokaal Alle Lichten op Groen’ van de SEV/Energiesprong.
    De verbeterslagen aan de grote voorraad jaren 60/70/80 woningen in Nederland met een energielabel C,D, E en hoger is enorm.
    Dit is in potentie voor Heijmans een grote markt die schreeuwt om een professionele regierol in deze complexe transformatie naar energieneutrale of energie-0 woning.
    Ik ben al gestart.

  4. Susan Kerckhoffs -

    Kunnen we de opgedane kennis niet meteen meenemen in opleidingen? Of de toekomstige garde waar dit allemaal voor bestemd is erbij betrekken? Stichting BouwTalent (Zuid) doet graag mee.

  5. Maarten Nijhoff -

    Beste Heleen, ik doe mee! Inspirerend verhaal. Erg goed dat Heijmans in deze tijden verder durft te kijken dan de huidige zware tijden. Die proeftuin rond het hoofdkantoor in Rosmalen is daarvoor exemplarisch.

  6. Ivo Opstelten -

    Een mooi nabij gezicht. De koppeling van aanbodpartijen met deze visie met vragers zoals verenigd in Den Bosch (Jan Heijmans), maar ook al in andere gemeentes, en kennisinstellingen (onderwijs en onderzoek) gericht op de praktijk, maakt het geheel zeer realiseerbaar. Als programmaregisseur bij de Energiesprong zetten we daar vol op in en als lector “Nieuwe Energie in de Stad” bouw ik graag met jullie aan een Centre of Expertise waar deze uitdaging de nieuwe kenniswerkers in de praktijk voor kan klaarstomen. De Hogeschool Utrecht heeft zich gecomitteerd om de komende 5 jaar het eigen vastgoed naar energieneutraliteit te brengen bij de herhuisvestingsoperatie op de Uithof (Utrecht Science Park): dat maakt de realisatie van zulke visies lekker tastbaar en onderzoek&onderwijs praktisch en doelgericht.

  7. Jan van Betten -

    Mooi betoog, goed idee. Wij doen graag mee met Nudge om (toekomstige) bewoners te betrekken bij de plannen. Toch vraag ik me het volgende af: er worden beslist nog nieuwe wijken gebouwd, waarom niet beginnen met één wijk? De huizen zullen wellicht iets duurder zijn, maar de energielasten lager. Daar moet interesse voor zijn. Ook van financierende banken en woningbouwcorporaties.

  8. Pingback: 'Dialoog met bewoners maakt het verschil' _overruimte

plaats een reactie