heijmans_illu-BlogLogistiekAH-635

Bouwlogistiek, de sixties voorbij?

Stel dat een aannemer zijn logistieke processen zou organiseren als Albert Heijn. Hoe zou dat eruit zien? Het is een vraag waar ik al een tijdje mee rondloop. Waarom? Omdat op 99% van alle bouwplaatsen de logistiek nog steeds hetzelfde georganiseerd is als 50 jaar geleden. Dat kan slimmer.

AH is al sinds de jaren ’90 bezig met het optimaliseren van zijn logistieke processen, eerst via de introductie van het logistieke concept ‘Vandaag voor Morgen’ en later door het digitaliseren van alle bedrijfsprocessen. Vandaag de dag geldt AH in de logistieke wereld zelfs als schoolvoorbeeld. Als Heijmans kunnen we nog veel van deze grootgrutter leren.

Zo zou het eruit kunnen zien: logistieke processen, inkoop en voorraadbeheer; alles gebeurt digitaal en grotendeels geautomatiseerd. We richten eigen logistieke centra (LC) in om de toevoer van materialen vlekkeloos te laten verlopen. Onze leveranciers zijn zelf verantwoordelijk voor het op peil houden van de voorraden op deze LC en op de grotere bouwplaatsen, zodat we als het ware gebruik kunnen maken van neverending stores. Effect? Minder voorraden en 75% minder transportbewegingen van leveranciers. Eigen, schone Heijmans-vrachtwagens brengen de bulkgoederen van de LC naar meerdere kleine bouwplaatsen tegelijk. Dat gebeurt buiten de spits en buiten de werktijden op de bouwplaats, zodat het bouwproces de volgende dag ongehinderd kan doorgaan.

Scankassa
Werkvoorbereiders trekken geen hoeveelheden gipsplaten meer uit het rek en zoeken geen leveranciers meer. Ze halen een uittrekstaat uit het 3D bouwinformatiemodel BIM en controleren de prijs in het eigen digitale inkoopsysteem. Via intranet bestellen ze de materialen met een bestelapplicatie. Daarbij is direct het gewenste aflevertijdstip in te vullen.

Al onze leveranciers plakken labels met RFID-tags op de pallets, zodat we bij aankomst op het LC of de bouwplaats direct en draadloos de materialen kunnen inchecken. Zoals we dat tegenwoordig met onszelf op Foursquare ook doen. Kleine moeite dus. In de landelijke logistieke controlekamer is continu inzichtelijk wat we waar verbruiken.

Bij de AH scant de cassière alle artikelen. De kassagegevens worden live, zonder vertraging, doorgegeven om direct te kunnen bepalen welke producten moeten worden bijbesteld. Op de bouw kan het zelfs nog effectiever: door alle projecten in BIM te zetten, kunnen we ook alle planningen combineren en op ieder moment prognoses berekenen; hoeveel van een bepaald materiaal is op welk moment op welke bouwplaats nodig? Zo weten we voortaan altijd wat ons te wachten staat. En kunnen we wellicht ook nog scherper inkopen.

Geen bijkomstigheid
Dat klinkt allemaal mooi. Maar wat levert al die moeite nou werkelijk op? We krijgen het nu toch ook allemaal geregeld? Dat argument hoor ik vaak. Drie jaar geleden studeerde ik af op een onderzoek naar logistieke centra voor binnenstedelijke hoogbouwprojecten, met als case een project van de bouwcombinatie JuBi BV. Meer dan 60 vrachtwagens moesten dagelijks in de goede volgorde over een eenrichtingsweg langs de 5 torenkranen van dit bouwproject. Kan goed gaan, maar ook enorm fout. Het logistiek centrum dat daarvoor is ontwikkeld, leidde in theorie tot 20% minder transporten naar de bouwplaats, minder faalkosten en een flinke toename van de productiviteit. In de praktijk blijkt inmiddels (gelukkig) dat het project 2 maanden sneller is opgeleverd dan gepland, zonder files, overlast, discussies of claims van leveranciers en onderaannemers. Zo’n LC is onmisbaar bij grote projecten en kan vaker met succes worden ingezet.

Wie bij dit project betrokken was, weet dat inmiddels. Helaas merk ik elders dat er toch nog altijd weinig aandacht is voor bouwlogistiek. Te weinig, want 30 tot 50% van alle vrachtwagens op de Nederlandse wegen is bouwgerelateerd en meer dan de helft van alle bouwactiviteiten vindt plaats in stedelijk gebied!

Bouwlogistiek is geen bijkomstigheid. Het is een serieus onderdeel van het bouwproces, waarmee meerdere procenten op de bouwsom zijn te besparen! Bouwlogistiek kan niet worden afgeschoven als ‘het probleem van de leverancier’. Volgens mij is het aan de aannemer om als regisseur van het proces op te treden en zijn werkzaamheden te optimaliseren. En dat niet projectgeoriënteerd, maar procesgeoriënteerd. Het is prima als we daarvoor een partnership aangaan met een verhuisbedrijf of logistiek dienstverlener. We hoeven het wiel ook niet zelf uit te vinden. Bij Heijmans Materieelbeheer kennen we al het verschijnsel ‘Euroknaller’ (transportkosten van € 1,- bij tijdige bestellingen). Volgens mij kan Heijmans zich nog veel meer door AH laten inspireren.

BIM | Bouwlogistiek

7 reacties

  1. Bas Kousemaker -

    Hallo Dennis,

    Goed verhaal en herkenbaar. Ter aanvulling op jouw expertise ontvang je dit bericht.
    Bouwlogistiek betreft de aanvoer naar én de afvoer van de bouwplaats en het verbeteren van de efficiency kan niet zonder optimale informatievoorziening. ThunderBuild houdt zich bezig met innovatieve ICT oplossingen voor Transport en Logistiek en is actief in de bouwsector. De kern is één software oplossing te bieden voor alle partijen in de keten: opdrachtgevers, aannemers, toezichthouders (denk overbelading en afvalstroom toezicht), transporteurs en verwerkers van de bouw-afvalstroom. Meer op http://www.thunderbuild.com.

    Groeten,
    Bas Kousemaker

    Sales@ThunderBuild.com

  2. Bert Wolters -

    Hoi Dennis,
    Mooi, deze hartenkreet vanuit de sector zelf. Ik probeer al een tijdje bouwlogistiek op de agenda te krijgen, vanuit het idee dat er voor veel partijen winst te halen valt. Ik kom erachter dat partijen niet goed weten wie nu eigenlijk moet ‘beginnen’: moet een gemeente een rol spelen (zij heeft wel overzicht over meerdere bouwlocaties en kan zo een bemiddelende rol spelen)?, Moet de opdrachtgever al aandacht vragen voor duurzame bouwlogistiek? Grote bouwopgaven worden kleiner, zodat er minder schaalvoordeel te halen valt. Er wordt veel afgewacht. Wie moet de doorbraak bewerkstelligen?

  3. Henk Brink -

    Mooi verhaal Dennis,

    Bouwend- en rijdend Nederland wordt langzaamaan wakker. Blijven schudden s.v.p. en kijk ook nog eens op de site van http://www.afbouwbox.nl/

    Wie heeft er overigens een idee hoe zo’n LC er uit moet komen te zien?

    Henk

  4. Anneke Dalhuisen -

    Hoi Dennis,

    Leuke Blog! Ik herken me wel in je verhaal. Volgens mij doen we in de bouw wel meer nog steeds hetzelfde als in de sixties!
    Wanneer gezocht wordt naar verbetermogelijkheden zou ik bij de bron beginnen. De mensen die dagelijks op de bouwplaats werken hebben vaak de beste ideeën over hoe het beter kan. Jamer genoeg komen deze ideeën meestal niet op de juiste plek terecht. Ik pleit voor een bouwplaats ideeën-bus. Of misschien wel nog effectiever; een brainstorm of interviews met de bouwplaatsmedewerkers. Ik denk dat de implementatie dan uiteindelijk ook breder gedragen is, omdat input van de mensen zelf is gebruikt.

    Ik ben zeer benieuwd naar de bouwplaats 2.0!

  5. Joep Hormann -

    Hee Dennis,

    Mooi stuk, leuk dat je AH gebruikt hebt als voorbeeld van goede logistiek. En terecht ;). Succes Heijmans bij de optimalisatie van jullie bouwlogistiek!

  6. Miriam van der Kolk -

    Ha Dennis,

    Ik was even de sneeuw in, dus bij thuiskomst gelezen. Tja, we zijn er nog lang niet als we de bouwlogistiek aan WILLEN pakken als verslogistiek. Daar zitten zeker nog heel veel uitdagingen! Het start bij willen, en voorlopers. Mooi dat deze geluiden vanuit Heijmans komen.
    Ik zet een link naar je verhaal op http://www.afbouwbox.nl … hoort zegt ’t voort!

  7. Armand Pruymboom -

    Dennis,

    Toeleveranciers in de bouw zitten gelukkig niet stil. Diverse logistiek concepten worden ontwikkeld in samenwerking met onze klanten. Zie http://www.stiho.nl/diensten/e-zakendoen
    Deze dienst intoduceren we op de Bouwbeurs.

    AH bepaald vandaag de standaard aangezien zij al jaren een vooruitstrevende rol in supply chain management willen spelen.
    Dankzij de grote van AH kunnen ze de leveranciers dwingen mee te werken. Dat biedt tevens kansen voor leveranciers.
    Ben het helemaal met je eens dat de bouwbedrijven de regie in handen moeten nemen en houden.
    Wil nog wel eens een boom opzetten om het nut van een LC aan de kaak te stellen. Ik zou de bouwlogistiek van de toekomst nog liever willen vergelijken met autofabricage (namelijk het assembleren van bouwdelen JIT), dan met verslogistiek.

plaats een reactie