heijmans - biodiversiteit kl

Natuurtop: Bouwen aan biodiversiteit

Wat heeft een bouwer nou met biodiversiteit te maken? Die vraag kreeg ik vorig jaar als duurzaamheidsmanager van mijn leidinggevende bij Heijmans. Inmiddels is veel duidelijk geworden en hebben wij als Heijmans een aantal acties genomen, waaronder het initiatief voor ‘Natuurinclusief Bouwen’ tijdens de Natuurtop van Economische Zaken vandaag 22 juni 2013.

Biodiversiteit heeft te maken met de verscheidenheid aan planten, dieren en micro-organismen in onze omgeving. Het is belangrijk voor de diensten die ecosystemen aan ons leveren, zoals bijvoorbeeld schoon water, schone lucht, hout en voedsel. Deze zogeheten ecosysteemdiensten worden bedreigd door de achteruitgang in biodiversiteit. De versnippering van de natuur door wegen en andere infrastructurele werken is een belangrijke oorzaak van die achteruitgang. En daar hebben we als Heijmans invloed op. Daarom vind ik dat biodiversiteit als belangrijk duurzaamheidsthema bij Heijmans op de agenda moet komen en dat we concrete acties moeten ondernemen om daar iets mee te doen, samen met andere bedrijven, overheid en maatschappelijke organisaties.

De bulldozer voorbij
Een dergelijke samenwerking is lange tijd niet vanzelfsprekend geweest. In het oude denken is de hele vergunningverlening erop gericht de biodiversiteit te beschermen tegen aannemers die met grote bulldozers de boel omver komen graven. Omgekeerd zagen aannemers biodiversiteit vooral als iets hinderlijks, omdat projecten stagneren of vertraging oplopen als er een beschermde plant of diersoort wordt aangetroffen.

Deze benadering brengt ons niet verder. Feitelijk zit de meeste impact op biodiversiteit natuurlijk al besloten in de beslissing waar een weg komt. Als Rijkswaterstaat besluit een snelweg door een natuurgebied aan te leggen, kunnen we daar als Heijmans vrij weinig meer aan doen. De negatieve impact op biodiversiteit door de bouw is dus een uitdaging voor de hele sector, inclusief de opdrachtgevers; het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid waarin iedereen zijn rol moet spelen. De vraag is hoe we met onze bouwopgave een positieve impact kunnen hebben door natuurdoelen met functiedoelen te combineren. Daar is ook een rol weggelegd voor met ministerie van IenM, van EZ, van Rijkswaterstaat, Staatbosbeheer, DLG, etcetera.

Een project waarin dit goed is gelukt, is Ruimte voor de Rivier. Hier zijn naast  de waterveiligheidsdoelen ook verschillende natuurdoelen gerealiseerd. Een ander voorbeeld is de aanpak van Duurzaam GWW, die is ontwikkeld door Rijkswaterstaat. Hier moet voor ieder project de omgevingswijzer worden ingevuld: een tool die aan de voorkant van het project de mogelijke kansen voor duurzame ontwikkeling in beeld brengt. Dit zou heel goed de basis manier van werken kunnen zijn bij dit soort projecten.

Samenwerken is de kracht
Het biodiversiteitsvraagstuk voor de bouw kan alleen in gezamenlijkheid worden opgepakt. Van ons als bouwers mag in deze nieuwe situatie inderdaad meer proactiviteit worden verwacht, die er niet altijd is. Daarnaast verwachten wij van de overheid een open en creatieve houding en het kijken naar mogelijkheden en kansen in aanbestedings- en vergunningstrajecten. Wij zouden meer willen samenwerken om te kijken hoe kunnen we nu gezamenlijk een betere natuur kunnen achterlaten.

De rekening hiervoor mag uiteraard niet alleen bij de bouw komen te liggen. Ik ga er vanuit dat bestaande natuurdoelen (van bijvoorbeeld een provincie of DLG) met bestaande budgetten kunnen worden gerealiseerd, ook als die samenwerking op een vernieuwende manier wordt ingestoken. Een herverdeling van taken en budgetten en nieuwe samenwerkingspartners zijn hiervoor de randvoorwaarde. Ik ben ervan overtuigd dat er met biodiversiteit en functiecombinaties veel winst valt te behalen door slimmer te organiseren. Als de overheid haar aanbesteding meer integraal insteekt, zodat de natuurdoelen al in een vroeg stadium in beeld zijn, kunnen wij als marktpartij met innovatieve oplossingen komen, in samenwerking met natuurbeschermingsorganisaties die de specifieke kennis in huis hebben.

Nek uitsteken
Heijmans is vorig jaar aangesloten bij de Green Deal Biodiversiteit en Bedrijven. Deze Community of Practice (CoP) bestaat uit een vaste groep van 14 vertegenwoordigers van bedrijven die biodiversiteit willen meenemen in hun bedrijfsstrategie en investeringsbeslissingen. Het proces wordt begeleid door AgentschapNL, in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken. De CoP is 10x bij elkaar gekomen om de relatie tussen biodiversiteit en het eigen bedrijf gezamenlijk uit te diepen.

De Natuurtop die dit weekend wordt gehouden, is voor mij een mooi resultaat van de CoP. Deze wordt door het Ministerie van Economische Zaken georganiseerd om het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties te betrekken bij het ontwikkelen van een nieuwe visie op natuur. Heijmans is initiatiefnemer van de Groene Tafel Natuur inclusief Bouwen tijdens de Natuurtop. Daar gaan wij met topvertegenwoordigers van overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijven in gesprek over een gezamenlijke ambitie om in Nederland in 2020 de omslag van achteruitgang van biodiversiteit naar een positieve ontwikkeling om te buigen. Ook voor Heijmans geldt dat wij ons hiermee een ambitie opleggen, waar we naartoe willen werken. Hierdoor ontstaat de proactieve houding die nodig is om dit onderwerp verder te krijgen. Als duurzaamheidsmanager moet je soms je nek durven uitsteken om een verandering te bereiken!

Volg de updates van de natuurtop op Twitter via #natuurtop of #24uurnatuur


Duurzaamheid | Ecologie

plaats een reactie