Heijmans_zorg_voor_brandveiligeid

Zorg voor brandveiligheid

Oktober 2012: Een bewoonster van de zorginstelling in Heel sticht brand in haar kamer. Juni 2012: Een vrouw raakt licht gewond bij een brand in een zorginstelling in Warnsveld. April 2012: Een patiënt sticht tot twee keer toe brand op de gesloten afdeling van een zorginstelling in Enschede. Maart 2011: Er vallen drie doden bij een brand in een zorginstelling in Oegstgeest. En dat zijn alleen de incidenten die de krant halen.

In 2010 waren er volgens het CBS 1.133 binnenbranden in zorginstellingen in ons land. Dat zijn er bijna 100 per maand! De conclusie van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid naar aanleiding van ‘Oegstgeest’ dat de brandveiligheid van zorginstellingen te wensen overlaat, lijkt dan ook een open deur. Hoe komt dat en wat kunnen wij als Heijmans daar aan doen?

“Bij 30% van de onderzochte zorginstellingen is sprake van zulke ernstige gebreken, dat ingrijpen noodzakelijk is. Ten opzichte van 2003 en 2007 is er weinig of geen verbetering geconstateerd voor wat betreft de bouwkundige brandveiligheid.” Dat stelt de Onderzoeksraad in haar rapport.  Die gedachte bezorgt me kippenvel. Zeker als ik denk aan familie en kennissen die noodgedwongen in zorginstellingen wonen. Deze niet-zelfredzame mensen moeten kunnen vertrouwen op een veilige leefomgeving!

Ondoorzichtig
Hoe kan het dat één op de drie zorginstellingen onveilig is en zelfs niet ingrijpt als daar zo duidelijk op wordt gewezen? Volgens mij is het geen kwestie van kwade wil, maar van onwetendheid. Om te beginnen is de wetgeving op het gebied van brandveiligheid ondoorzichtig en veranderlijk. Regelmatig verschijnen updates op het Bouwbesluit en verandert de regelgeving. Zo is recent het Bouwbesluit 2012 in de plaats gekomen van het Bouwbesluit 2003 en de daarbij behorende ministeriële regeling, het Gebruiksbesluit en delen uit de gemeentelijke bouwverordeningen. De regels zijn onderhand zo complex dat alleen experts nog zien of een pand écht brandveilig is. Dat is tegelijk één van de belangrijkste oorzaken waarom er niemand tijdig ingrijpt. Als een onderdeel van een gebouw kapot is of verouderd, zie je het meteen. Een gebrek in de brandveiligheid wordt pas zichtbaar als het te laat is. De focus ligt in deze tijd misschien onbewust op de meer populaire, voor de cliënt zichtbare zaken zoals ‘healing environment’, waardoor onzichtbare verbeteringen op het gebied van brandveiligheid uitblijven.

Een ander probleem is volgens mij dat er onvoldoende regie is op de uitvoering van brandwerende maatregelen. Naast de eigen technische dienst van een zorginstelling, een adviseur en bouwkundig aannemer, zijn ook het installatiebedrijf en vaak vele andere bedrijven die organisatorische maatregelen uitvoeren hierbij betrokken. Overal waar onafhankelijke bedrijven en verschillende disciplines elkaar raken, ontstaan potentiële risico’s die de effectiviteit van de maatregelen ondermijnen. Zonder dat iemand het merkt of er de verantwoordelijkheid voor neemt.

Eén aanspreekpunt
Als verbouwingen werden geïnitieerd, gecoördineerd en uitgevoerd door één specialistische partij, zouden gevaarlijke situaties of gebreken al veel eerder en vaker aan het licht komen. Als we bij onze klanten altijd de brandwerende doorvoeringen zouden controleren en hen over alle brandveiligheidsaspecten zouden informeren, is iedereen in de zorginstelling altijd up-todate over de huidige stand van zaken. Dat geeft een veilig en rustig gevoel. Als onze monteurs en timmerlieden elkaars werkzaamheden dan ook nog beter in de gaten zouden gaan houden, ontstaat er meer afstemming tussen bouwtechniek en installatietechniek. Dit kan veel mogelijke problemen oplossen. We doen nu nog te vaak aan symptoombestrijding in plaats van één totaaloplossing. Wat dat betreft is de vorming van Heijmans Utiliteit, waarin Utiliteitsbouw en Burgers Ergon (Installatietechniek) zijn samengevoegd en werkprocessen zijn geïntegreerd, een flinke stap in de goede richting.

Maar we zouden als Heijmans veel proactiever kunnen zijn en de regie over brandwerende maatregelen volledig kunnen overnemen; alles verzorgen voor een zorginstelling, van initiatief tot en met oplevering en vervolgens het gewenste brandveiligheidsniveau borgen met periodieke keuringen. Wij snappen dat facilitair managers van zorginstellingen heel veel moeten organiseren om het voor elkaar te krijgen. Een integrale aanpak van het probleem loont. En daarbij schuwen we niet om verantwoordelijkheid te nemen. Dat helpt zorginstellingen pas écht bij het veiliger maken van hun gebouwen.

Actie
Het is nu tijd om in actie te komen. Niet eerst gaan zitten wachten op meer onderzoeksresultaten en nog meer slachtoffers. We doen het voor de mensen die van ons afhankelijk zijn. En voor onszelf. Want vroeger of later komen we bijna allemaal, al dan niet tijdelijk, in een zorginstelling terecht. En dan zijn wij overgeleverd aan de proactiviteit van onze opvolgers…

Deze blog is geschreven in samenwerking met Bas Mertens, management trainee bij Heijmans.

INFOGRAPHIC: Zorg voor brandveiligheid (download de infographic als PDF)

Bouwbesluit | Zorgsector | Infographic | Brandveiligheid

plaats een reactie