Heijmans_Wij_bouwen_stilte

Stilte bouwen

Veel snelwegen in ons land worden momenteel verbreed. We zijn daar als Heijmans blij mee, maar voor de mensen die langs de snelweg wonen en werken is het minder prettig; zij krijgen te maken met een toename van geluidshinder. Onder meer omdat de verkeersintensiteiten toenemen, maar simpelweg ook omdat de auto’s nu een stuk dichter bij de bebouwing komen. Wat doe je daaraan?

Het meest natuurlijke en landschappelijk verantwoord middel tegen geluidshinder is het aanleggen van een geluidswal. Die is mooi, groen en absorberend. Maar een dijk is ook een dure oplossing. Hij kost veel ruimte en die is er simpelweg niet overal langs de snelwegen in ons land. In ieder geval niet langs de A2 tussen Eindhoven en ‘s-Hertogenbosch. Hier voert Heijmans voor Rijkswaterstaat een ‘spoedaanpak‘ uit: het toevoegen van één rijstrook in elke rijrichting. Dankzij slimme oplossingen weten we nu te voorkomen dat de hele omgeving achter een betonnen muur verdwijnt.

Het begint bij de bron. Bij hoge snelheden wordt lawaai van de snelweg namelijk niet in de eerste plaats veroorzaakt door motorgeronk, maar door het geluid van de banden op het wegdek. Zelfs een ‘geruisloze’ elektrische auto maakt daardoor bij 120km per uur net zo veel lawaai als een auto met benzine- of dieselmotor. We hebben hier iets op gevonden: dubbellaags Zoab (zeer open asfalt beton). Allen dit type asfalt geeft al een geluidsreductie van 6dBa, ofwel 4x minder hard geluid.

Betonscherm
Dat is echter niet genoeg, zo bleek uit het akoestisch rapport dat volgens de voorschriften van de Wet Geluidhinder is gemaakt vóór aanvang van de werkzaamheden. Samen met de omliggende gemeenten zijn we toen op zoek gegaan naar alternatieven in de vorm van geluidsschermen. Maar welke? Rijkswaterstaat eiste een constructieve levensduur van 50 jaar. Die is goed te realiseren met beton. Maar wie wil er nou tegen een hoog en lang betonscherm aankijken in z’n voortuin?

We hebben uiteindelijk gekozen voor schermen met een open structuur poriënbeton. Dankzij een reliëf absorbeert dit poreuze materiaal 90 tot 95% van het geluid. De reliëfwanden zijn geplaatst tegen een constructieve betonwand. In Vught, waar een parallelweg langs de huizen loopt, hebben we het aan weerszijden toegepast. Bijkomend voordeel is dat graffitispuiters er nauwelijks mee overweg kunnen; het scherm zuigt de verf op als een spons en een strakke lijn trekken is onmogelijk. In totaal bouwen we 13 kilometer van deze geluidsschermen en 6,5 km grondkering (damwanden) die eveneens worden voorzien van dit absorberende materiaal. Daarnaast worden enkele kunstwerken voorzien van doorzichtige plexiglas (PMMA) schermen.

De gemeentes langs de snelweg waren overigens niet zo blij met de betonwand. Ze profileren zich graag als groene gemeenten, met natuur als het Groene Woud, de Bossche Broek, het Dommeldal en de ecologische verbindingszone dwars over de snelweg heen. Daarom gaan we de komende weken een mengsel van klimplanten aanbrengen en hagen planten. Binnen 3 jaar zullen de schermen voor 75 procent zijn overwoekerd door klimop en wilde wingerd. Een dergelijke begroeiing vergt natuurlijk wel de nodige snoei- en knipactiviteiten. Een half jaar onderhoud na aanleg hoort bij het contract. Voor de rest mag de gemeente ons natuurlijk altijd bellen ;)

Wat de geluidsschermen ‘af’ maken zijn de accenten in cortenstaal bij de vluchtvoorzieningen en speciale omgevingsiconen met daarin gestanste teksten, bij bijzondere plekken en monumentale panden langs het traject die achter het geluidsscherm verdwijnen.

T-top
Een bijzondere oplossing is gevonden voor het geluidsscherm ter hoogte van Best. Daar heeft de snelweg een verdiepte ligging. We hebben er een stuk van het talud afgegraven om ruimte te maken voor de snelweg en maken er vervolgens een grondwerende constructie. Hier hebben we gekozen voor een damwand, voorzien van een geluidsscherm van ruim 7m hoog met een T-top. Dat is een soort dakje op het scherm, waardoor je voorkomt dat het scherm nog 1,5 tot 2m hoger moet worden. Aan de bewonerszijde komen er hagen, zodat de horizon niet wordt vervuild. Dit T-topscherm wordt benoemd in de richtlijn geluidsschermen (GCW), maar is in Nederland in deze vorm en afmetingen nog nooit uitgevoerd. We lopen ook hierin dus voorop. Het is vooral een kwestie van meedenken, kijken naar de technische, constructieve en financiële mogelijkheden. De ogen niet sluiten voor de wensen van omwonenden. Wij bouwen uiteindelijk stilte voor hen. En maken daarbij de beste keuze, voor de omgeving, voor de opdrachtgever én voor Heijmans. Dat zijn de interessante uitdagingen in zo’n project als de A2 tussen Eindhoven en ‘s-Hertogenbosch.

Infrastructuur | Slim ontwerp | Omgevingscommunicatie

1 reactie

  1. Floris -

    Harold,

    Leuk! dank je wel . We hopen als leverancier van het Plexiglas je ook in de toekomst te mogen helpen. Plexiglas laat zich ook uitstekend bedrukken en ook heel mooi stralen, zodat geluidschermen nog meer een personal touch kunnen krijgen.

    Ziet er mooi uit, ik kom een keer kijken!

    Groeten

    Floris

plaats een reactie