Heijmans_veilg_werken_in_de_bouw_635

‘Veilig werken is geen keuze’

Veilig werken is voor watjes. Risico’s nemen en daar stoer en laconiek over doen, dat is de cultuur op de bouwplaats. Het is een houding die we al lang hadden moeten uitroeien. Als je medewerkers ernaar vraagt, zegt iedereen wel dat veiligheid belangrijk is. En toch: ondanks alle systemen en procedures die veilig werken mogelijk maken, ondanks alle campagnes om de mensen bewust te maken, ondanks sancties die we stellen op onveilig werken, gebeuren er nog steeds te veel ongevallen tijdens het werk.

Blijkbaar is er meer nodig om het gedrag van medewerkers te veranderen. Natuurlijk hadden we bij Heijmans in de afgelopen jaren diverse kortlopende veiligheidscampagnes, elk geconcentreerd op een bedrijfsstroom. Maar daarmee redden we het niet. Het is tijd voor een daadwerkelijke cultuurverandering. Dat kan alleen met een meerjarig programma dat voor heel Heijmans hetzelfde is. Een programma dat is gebaseerd op een eenduidige visie op veiligheid. Dat een professionele standaard vaststelt en waarbij we de hele keten betrekken.

De sleutel tot veiliger werken ligt namelijk niet in nog meer regels, systemen en procedures, maar in het investeren in de houding en het gedrag van mensen. Veilig werken wordt de standaard. Medewerkers moeten elkaar, ongeacht rang of stand, op onveilig gedrag kunnen aanspreken. Dat is wat we willen. En leidinggevenden moeten daarbij vooral het goede voorbeeld geven.

Om een echte cultuurverandering mogelijk te maken, zijn eenvoudige regels nodig die het gewenste gedag van medewerkers beschrijven. Ik zou zelfs een paragraaf over veiligheid toevoegen aan de functieprofielen. Zodat leidinggevenden en medewerkers veilig werken kunnen bespreken tijdens hun jaarlijkse Ontwikkelgesprek en meetbare persoonlijke doelstellingen afspreken. Vervolgens moet je gewenst bedrag stimuleren en ongewenst gedrag bestraffen.

Budget
Te lang hebben we oogluikend toegestaan dat er onveilig werd gewerkt, met argumenten als ‘Veiligheidsmaatregelen hinderen me in de uitvoering van mijn werk’, ‘Ik heb als leidinggevende geen invloed op onveilig werken’, of: ‘Het past niet binnen mijn budget’.

Het eerste argument toont aan dat mensen veiligheid zien als een last, iets wat erbij komt. Ik zie dat anders. Veiligheid moet intrinsiek zitten in alles wat Heijmans doet. Veilig werken is onderdeel van je werk; er is geen keuze om het ook onveilig te doen. Daarom denk ik ook niet dat aandacht voor veiligheid een extra belasting is, maar dat het je integendeel helpt om je werk goed te doen.

Het tweede argument is lariekoek. Jouw gedrag als leidinggevende maakt wel degelijk verschil. Doordat je op veilig werken let, je mensen erop aanspreekt, zelf voor de troepen gaat staan en niet accepteert dat maar de helft van de manschappen bij een toolboxmeeting is. Als ik op de bouwplaats kom en zie dat iets onveilig is, onderneem ik direct, zichtbaar actie. Niet om iemand in het openbaar op zijn kop te geven, maar om te laten zien dat het nodig is elkaar te waarschuwen voor onveilige situaties.

Het laatste argument klopt al evenmin en raakt Heijmans bovendien rechtstreeks in haar ambities op winstgevendheid en kwaliteit. Het is niet veiligheid dat ons op kosten jaagt; juist ongevallen en onveilig werken zijn ontzettend duur, al gaat het maar om een spijker in een voet of een verstuikte enkel. We hebben de cijfers om het aan te tonen: als je je processen op orde hebt, als je bouwplaats is opgeruimd, als iedereen zich aan de regels houdt, werk je uiteindelijk beter, sneller, goedkoper en lever je een hogere eindkwaliteit. Dat levert niet alleen direct winst op, maar ook indirect, doordat je imago verbetert en je dus ook andere en meerdere klanten aantrekt, daar ben ik heilig van overtuigd.

Ontbrekende schakel
We moeten kortom een cultuur corrigeren die de afgelopen 100 jaar is gegroeid, want die cultuur is gebaseerd op gevaarlijke misvattingen. Regels en faciliteiten hebben we uiteindelijk wel, maar om verder te komen en het ongevallencijfer verder te verlagen, moeten we ons nu focussen op de ontbrekende schakel. Dat kan alleen nog maar houding en gedrag zijn.

We kunnen dit als Heijmans niet alleen. Ons product komt tot stand in samenwerking met onderaannemers, ingehuurde krachten en toeleveranciers. Het is ook belangrijk dat onze opdrachtgevers ons de ruimte bieden om veiliger te kunnen werken. Bijvoorbeeld door ons niet meer te dwingen alles uit de planning te persen en alles nachtwerk te maken. We moeten onze partners in de keten dus meenemen, in de regels die we stellen en in de normen en waarden die we hanteren.

Ik ben dan ook verheugd over de toenemende aandacht voor veiligheid van opdrachtgevers als Rijkswaterstaat, de Rijksgebouwendienst en ProRail. Het initiatief om gezamenlijk met andere partijen te komen tot een Governance Code op het gebied van veiligheid in de bouw, infra en installatietechniek, juich ik dan ook toe. De kern van deze code is dat we kennis delen en elkaar niet gaan beconcurreren op veiligheid. Dat helpt de branche en daarmee ook Heijmans.

Veiligheid | Bouwcultuur

6 reacties

  1. Simona Saldan -

    Veiligheid moet in iedere medewerker zitten en aanpassing van houding en gedrag begint bij bewustwording. Bewust zijn dat je maar 1 lichaam hebt en dat gezondheid het belangrijkste is. Daarnaast bewust zijn dat onveilig werken met als gevolg letselschade of erger arbeidsongeschiktheid dit ook gevolgen kan hebben voor het financiële plaatje van de bouwplaatsmedewerker. Immers er zijn genoeg uitspraken dat de rechter deze medewerker zelf voor een gedeelte aansprakelijk stelt.

  2. Werner van Eck -

    (Veiligheids)gedrag is op diverse manieren te beïnvloeden. Zelf heb ik onderzoek gedaan na het effect van toezicht door leidinggevenden op het gedrag van medewerkers. Het blijkt dat zij veel meer invloed hebben op het gedrag dan bijvoorbeeld de beleidskeuzen van het management. Het is namelijk de leidinggevenden die uiteindelijk een vertaling moet maken na de praktijk. Leidinggevenden moeten medewerkers stimuleren om veilig te werken en daar consequent toezicht op houden. Wat blijkt is dat toezicht zich vaak beperkt tot alleen aanspreken en leidinggevenden nalaten om daadwerkelijk handhavend op te treden. Met andere woorden, er zitten geen consequenties (straffen of belonen) aan vast. Dit komt allemaal vooruit uit de cultuur binnen de aannemerij. In alle lagen van het management zullen we concrete afspraken met elkaar moeten maken en hier ook op handhaven. Pas dan gaan we echt een cultuurverandering tegemoet.
    Veiligheid moet een bespreekbaar onderwerp worden en dat kan alleen als alle medewerkers (direct en indirect) betrokkenen worden bij het bepalen van het gewenste gedrag en de regels die we daar aan verbinden.

  3. Victor Burgmeijer -

    Houding en gedrag zijn zaken die wij allemaal zelf in de hand hebben en daarmee ook veilig of onveilig handelen/werken zelf voor een groot deel bepalen.
    Maar opdrachtgevers in de railinfra slagen erin ieder een eigen beleid te voeren m.b.t. veiligheid. Het eenvoudigste voorbeeld is de kleur van veiligheidskleding op de railinfrabouwplaats: GEEL (Prorail, GVB metro en Randstadrail) en voor veiligheidsmensen: ORANJE. Onze wegenbouwcollega’s kennen uitsluitend ORANJE (geldt ook voor GVB tram, RET tram&metro, HTM tram) waarbij de HTM zover gaat dat de veiligheidsman zelfs WIT draagt……Het gebrek aan uniformiteit dragen bij aan meer/verschillende voorschriften (ieder zijn eigen regels) en bij onze medewerkers tot verwarring/onbegrip met daaruit voortvloeiende nonchalance.
    Ik hoop dat de Governance Code naast genoemde opdrachtgevers ook de petrochemie en andere railinfra opdrachtgevers hierbij betrekt zodat er in de toekomst een uniform veiligheidsbeleid gevoerd wordt wat de basis voor naleving en gedrag en waarbij houding deel uit zal moeten maken in onze beoordeling/ontwikkeling.

  4. Ben Böing -

    Aandacht voor de omgeving, medewerkers en het milieu en veilig werken, dat is waar een Bewuste Bouwer voor staat. Heijmans past de gedragscode Bewuste Bouwer toe op haar projecten. Bewuste Bouwer is een prima kapstok waaraan wij de communicatie hierover ophangen. In de toolboxen Bewuste Bouwer wordt werknemers een spiegel voorgehouden waar het gaat om veilig werken en aandacht voor de omgeving. Een stukje bewustwording en aangesproken worden op houding en gedrag, daar gaat het om. Meer weten? Neem gerust contact op.

  5. Anne Spruyt -

    Wat leuk om te zien dat ook Heijmans veiligheid steeds hoger op de agenda plaatst! Dit laat zien dat veiligheid iets is van iedereen die meewerkt in de organisatie. Een investering in veiligheid, op de wijze die door jullie hierboven beschreven staat, is gericht op een cultuurverandering. De spin-off voor jullie organisatie zal daardoor veel meer zijn dan ‘alleen’ een hoger veiligheidsbewustzijn.
    Geen veiligheidscultuur, zonder elkaar bijvoorbeeld op houding en gedrag aan te durven spreken. Dat aanspreken van elkaar levert bijvoorbeeld weer een mooie bijdrage aan meer en sneller met elkaar leren en presteren. Succes met de start van dit mooie avontuur!

  6. Shiva von Stetten; voorzitter COR -

    Niemand werkt met opzet onveilig en ongelukken ontstaan regelmatig uit ‘goede’ bedoelingen en verkeerde afwegingen.
    En ja de voorbeeldrol van de leidinggevende is cruciaal althans in een organisatie die (weliswaar steeds minder) hiërarchisch wordt aangestuurd.
    Gert Jan Vermeulen stelt een complete aanpak voor om veilig werken gedrag te bevorderen. Chapeau!
    De medezeggenschap van Heijmans ondersteunt dit meerjarenproject van harte en wil graag ambassadeur hiervan zijn.
    Naar onze mening gaat veilig werken gedrag verbeteren naarmate iedere medewerker zich meer verantwoordelijk hiervoor voelt en eigenaarschap neemt / toont.
    Tevens heeft dit een grotere kans van slagen naarmate medewerkers meer betrokken worden en wij samen afspraken maken én elkaar hierop aanspreken, een kwestie van DOEN met elkaar!
    Dit vergt tijd, wederzijds begrip en aandacht.
    De weg naar meer veiligheid gaat van minder “beheersen” naar meer “betrekken”.
    Wij staan te popelen om dit te ondersteunen.

plaats een reactie