BIM Heijmans

Tablets in de bouw breken door

Uitvoerders van Heijmans nemen binnenkort geen papieren tekeningen meer mee op de bouwplaats, maar een tablet pc met een kopie van 3D-BIM, het bouwinformatiemodel. In het ontwerpproces is Heijmans al enige tijd koploper in het gebruik van BIM, maar de uitvoering bleef daarbij achter, doordat werken met een laptop op de bouwplaats omslachtig is. Tablets zijn een stuk beter hanteerbaar en maken efficiënter werken goed mogelijk.

BIM-modellen worden nu voornamelijk in de ontwerpfase gebruikt om integraal te ontwerpen; architect, constructeur, installateur werken daarbij gezamenlijk aan een en hetzelfde ontwerp. Die modellen worden steeds informatierijker en zijn ook steeds relevanter voor de uitvoering. Maar de enige manier om informatie uit een BIM-model over te brengen aan de mensen op de bouwplaats, was tot nu toe: terug naar 2D en alles uitprinten op papier.

Op een tablet kan het volledige 3D model mee naar buiten worden genomen. Deze mogelijkheid wordt nog nauwelijks benut. Zo bevatten de tablets die tijdens een pilot in het Meander Medisch Centrum in Amersfoort worden gebruikt vooral een grote verzameling pdf’jes. De uitvoerder ziet nog steeds de vertrouwde tekeningen, met rechtsonder de bekende stempel ‘geschikt voor uitvoering’. Erg revolutionair is dat dus niet, maar het heeft wel al voordelen. De tablet wordt bijvoorbeeld dagelijks gesynchroniseerd, waardoor de uitvoerder altijd de laatste versies van de tekeningen ter beschikking heeft. Ook heeft hij altijd een complete set bij zich en hoeft hij dus niet bij elke vraag op de bouwplaats terug naar zijn keet om de juiste tekeningen te halen.

Van hieruit is het een kleine stap naar het opvragen van informatie rechtstreeks uit het BIM-model. Dan kun je bijvoorbeeld informatie over de vloeren, de wanden en de plafonds in een bepaalde ruimte opvragen door er simpelweg op te klikken, waarna een overzichtje verschijnt met kenmerken, zoals materiaal, afmetingen, afwerking, kleur, etc.

Wijzigingen bijhouden
We zijn nu aan het experimenteren met barcodes op de kozijnen. Daarbij kan de uitvoerder bij het betreden van een ruimte de barcode scannen, waarna de software automatisch het juiste scherm opent. Dat bespaart een hoop tijd, want grote projecten zoals het Meander Medisch Centrum kunnen duizenden kamers hebben. Een fout is dan snel gemaakt. De volgende ontwikkeling is het werken met rfid-chips, de intelligente opvolger van de barcode. Deze chips zitten ‘ingebakken’ in bouwproducten, waardoor deze direct traceerbaar worden.

Als medewerkers zijn gewend aan de nieuwe tools kunnen we ook dynamischer omgaan met ontwerpen. Een ontwerp wordt namelijk nogal eens tussentijds gewijzigd. Dergelijke wijzigingen soms pas na weken via bouwtekeningen aan de uitvoerder doorgegeven. Gevolg: een enorme verspilling. Hoewel men binnen weet dat er iets verandert, wordt er buiten gewoon doorgebouwd. Het moet dan vaak weer worden afgebroken om iets anders te bouwen. Dat is kapitaalvernietiging en niet duurzaam.

In het BIM-model kun je van dag tot dag zien wat de laatste wijzigingen zijn en of die al zijn geautoriseerd. Je hoeft niet meer te zoeken naar verschillen. Je ziet ook meteen wanneer een object in voorbereiding is genomen en in productie gaat. Dankzij deze technologie zit je dus als aannemer veel dichter op het wijzigingenproces. Dat maakt het mogelijk de klant gemakkelijker tegemoet te komen en eventuele tussentijdse wijzigingen sneller, eenvoudiger en tegen lagere kosten te verwerken

De volgende stap is het terugkoppelen van informatie uit het uitvoeringsproces. Volgens ons vermindert het de werkdruk van de uitvoerder; hij hoeft zijn opmerkingen niet eerst op papier te zetten en dan nog eens in te voeren op de computer. Na synchroniseren komen de gegevens automatisch bij de juiste personen terecht.

Pilots
Heijmans gelooft in tablets op de bouwplaats. Dat mag wel blijken uit een aantal pilots dat parallel aan elkaar is opgestart. Een ervan is gericht op het werken met digitale opleverlijsten. Daarbij worden alle restpunten gedurende een inspectie van het gebouw meteen genoteerd. Onderdelen van Heijmans of onderaannemers krijgen vervolgens actielijsten met gedetailleerde informatie.

In de installatietechniek zijn we bezig met pilots om revisietekeningen te maken. De uitvoerder maakt daarbij op zijn tablet aantekeningen waar iets anders is gemaakt dan op tekening staat met een fotootje erbij, zodat het later op kantoor kan worden verwerkt op de tekeningen.

We zijn verder op twee werken, bij infra en utiliteitsbouw, bezig om keuringsprocessen te laten plaatsvinden op tablets, gekoppeld aan het BIM-model. Al deze pilots zijn onafhankelijk van elkaar geïnitieerd, maar lijken erg op elkaar. Het neemt dus snel een grote vlucht. Het feit dat mensen thuis vaak ook tablets gebruiken, stimuleert deze ontwikkeling.

Een opmerking daarbij is wel op zijn plaats. De software die we nu op de tablet gebruiken, bevat 1001 kleine knopjes en toeters en bellen die eigenlijk voor een groot beeldscherm zijn bedoeld. Uitvoerders gebruiken maar een fractie van de functionaliteit. Als wij de software kunnen vereenvoudigen zodat deze net zo intuïtief in het gebruik wordt als de meeste apps voor consumententablets, zal het gebruik een hoge vlucht nemen. Over een jaar of drie werkt iedereen met BIM en zijn tablets op de bouwplaats vanzelfsprekend.

BIM | Techniek

8 reacties

  1. BÉKÉLE Bouwmanagement -

    Prachtig blog over automatisering op de bouwplaats. Mooie ontwikkelingen! Gaat vast minder faalkosten opleveren. Blijf het graag volgen. Succes!

  2. Ad de Jongh -

    Mooi artikel nu nog Newforma (haha)

  3. erwin tiemens -

    Goed om te lezen dat de ingeslagen weg wordt voortgezet, hopelijk wordt er over 2 jaar terug gekeken met de gedachte ” hoe hebben we het ooit zonder tablet kunnen doen ? ! “.

  4. Marieke Steltenpool -

    Interessant om te lezen waar jullie allemaal mee bezig zijn. Ik zou graag eens met een aantal collega’s willen ervaren hoe bij de bouw van het Meander Ziekenhuis gewerkt wordt met de tablets. Ook wij zijn zoekende naar slimme werkmethodieken om het werk leuker, sneller en interessanter te maken. Is het voor jullie mogelijk om de ervaringen en het enthousiasme ook op locatie te delen? Ik vermoed dat daar veel animo voor is.

  5. Jos Vd Heijden -

    Ik ben benieuwd of er met Autocad WS en/of Autodesk Publisher word gewerkt.
    Dit zijn gratis tools van Autodesk waarmee je 2D en 3D tekeningen kan bekijken op je tablet.
    Je kan er direct opmerkingen op maken en live chatten met elkaar om direct te zien wat de ander bedoeld.
    Ook zit er een timeline op om je wijzigingen terug te zien.
    Ook kan men simpele teken tools toepassen.

  6. Guus Tinnevelt -

    Zoeken naar praktische slimme hulpmiddelen om te zorgen dat communicatie toegankelijk en transparant verloopt is op de bouwplaats belangrijk. De ene wijziging is nog niet verwerkt of de volgende is er al weer. Met een tablet is ’t overigens nog erg lastig om goed overzicht te houden. De neiging naar papieren tekeningen is nog steeds groot. Ik ben geïnteresseerd hoe dit wordt opgepakt. Regelmatige evaluatie is gewenst. Dat zou dus geen probleem moeten zijn.

  7. Marco van der Ploeg - ABT -

    Beste Michiel,
    Het mag geen verrassing zijn dat ik deze ontwikkeling van harte toejuich. Eindelijk echt wat gaan doen op procesvlak met de “I” van BIM.
    Goed stuk!

  8. Mark Melgert - Bongers/Jansen adviesbureau installatietechniek -

    Beste Michiel,

    Prachtig om te zien, deze ontwikkeling van het gebruik van tablets op de bouw. Het lijkt nog toekomstmuziek maar goed om te lezen dat Heijmans het durft deze stap te maken. Als het gaat lukken is het een grote stap als. Heel veel succes met deze ontwikkelingen.

plaats een reactie