Heijmans Smart Homes

Smart Homes: gemak dient de mens

Vorige week schreef ik over ervaringen die we hebben opgedaan vanuit het PowerMatching City project. Op basis van deze inzichten stelde ik mezelf de vraag wie straks die comfortabele, energieproducerende woning als high-tech product gaat leveren. Dat is natuurlijk een interessante vraag, maar ik bedacht me dat ik de bouwondernemingen hier ook een handje bij kan helpen door mijn ideeën over ‘slimme huizen’ eens op een rijtje te zetten.

Eén druk op de knop
Door de ervaringen met PowerMatching City ben ik de wereld om me heen op een andere manier gaan bekijken. Zo verbaast het me dat als ik thuis kom en uit mijn auto stap, ik met één druk op de knop mijn auto afsluit, mijn voorkeursinstellingen kan opslaan voor stoel en spiegels, alle systemen in de auto worden afgesloten en het alarm wordt ingeschakeld. Loop ik naar mijn huis (een investering die een factor 10 hoger is) dan moet ik de deur openmaken met een plaatje ijzer waar wat karteltjes uit zijn gevijld. Nee, niets automatisch vervolgens, maar gelukkig staat ook hier de innovatie niet stil: tegenwoordig heb ik nog slechts één metalen plaatje nodig om toegang te krijgen tot alle deuren in mijn huis! Maar als ik de deur afsluit blijft het slaapkamerraam nog steeds open staan.

myHomeApp
Eenmaal binnen is het huis gelukkig warm, omdat de klokthermostaat zo geprogrammeerd is dat het altijd warm is als ik thuiskom. Maar wat als ik een keer eerder thuis kom? Een myHomeApp op mijn smartphone zou probleemloos vast kunnen stellen wanneer ik onderweg ben naar huis en nauwkeurig kunnen voorspellen wanneer ik thuis ben. Hoe groot is de stap om ervoor te zorgen dat mijn huiskamer en de keuken tijdig op 20 graden is gestookt? Die app zal er binnen nu en een jaar wel zijn, maar dat ik de temperatuur per ruimte kan instellen en die ik ook nog eens (automatisch) kan aanpassen op de manier waarop ik die ruimte gebruik is nog ver weg. Laat staan dat die ook nog eens communiceren met mijn wekker die heel goed kan aangeven wanneer ik op ga staan en vanuit mijn bed een lekker warme badkamer betreed. De verlichting in mijn huis idem dito. Alles moet ik nog handmatig regelen, waarom gaat die ook niet automatisch uit als ik mijn huis of een kamer verlaat? En sterker nog, de huidige installatie lijkt met dat ene aansluitpunt midden in het plafond nog altijd ingericht te zijn op de introductie van de eerste gloeilamp waarbij een peertje boven de tafel de hele kamer verlichtte. Opmerkelijk aangezien gevoelstemperatuur, luchtkwaliteit en verlichting in hoge mate het gebruikscomfort bepalen. Gelukkig zet Philips al een aardige stap met hun persoonlijke, draadloze verlichting Hue.

Woning accessoires
Leg ik de catalogus van de auto-industrie naast die van de huizenindustrie, dan kan ik mijn nieuwe auto laten afleveren met een compleet geïntegreerd multimedia systeem dat per zitplaats een individuele mediabeleving kan verzorgen. Wil ik naderhand een nieuw systeem plaatsen in mijn auto dan download ik simpel de handleiding. Stap voor stap wordt me uitgelegd hoe ik dit systeem naadloos in mijn auto plaats en volledig onzichtbaar en veilig wegwerk. Heb ik daar geen zin in, dan zijn er genoeg garages en bedrijven die dit voor mij willen doen. In de woonindustrie daarentegen vinden we het normaal dat iedereen zelf kabeltjes tegen de muur spijkert om zijn luidsprekers aan te sluiten. Het verschil zit hem erin dat in een woning een extra stopcontact om die accessoire van energie te kunnen voorzien als meerwerk wordt gezien. Een auto daarentegen is standaard al voorzien van alle aansluitingen en inbouwmogelijkheden voor aantrekkelijke accessoires die het gebruiksgemak van de auto vergroten. De meerwaarde zit daar in de accessoire die de gebruiker meer comfort biedt.

Panne onderweg
Voor een auto vinden we het heel normaal dat er één garage/dealer is die gedurende de hele levenscyclus van de auto zorg draagt voor het gebruiksgemak, het correct functioneren en de restwaarde. Organisaties als de consumentenbond en de ANWB dragen al jaren bij aan het transparant maken van de ‘total cost of ownership’ van een auto en stimuleren de automobiel industrie daarmee om meerwaarde te blijven creëren. Bij een woning wordt ik geacht dit allemaal zelf te regelen. Dit begint ermee dat ik bij ieder euvel zelf vast moet stellen welke service ik van wie nodig heb. Verder kan ik vrijwel onmogelijk inschatten wat mijn totale woonlasten zullen worden inclusief de onderhoudskosten en het energieverbruik. Laat staan dat ik die ooit zelf kan beïnvloeden. Vanuit PowerMatching City zien we dat er steeds meer nieuwe technologieën in de woningen wordt geïnstalleerd die met elkaar worden geïntegreerd. Traditionele competenties worden met elkaar gecombineerd om een werkend systeem op te kunnen leveren. Dit geldt niet alleen voor het ontwerp maar ook voor het moment van installatie. Willen we dergelijke oplossingen kostenefficiënt kunnen blijven realiseren dan zullen we naar gestandaardiseerde oplossingen toe moeten.

Doos in een doos
Vergelijken we de levensduur van een auto met die van een woning en combineren we dat met het gegeven dat we gemiddeld 1x per 7 jaar verhuizen, dan is het toch echt opmerkelijk dat een huis nog steeds niet meer flexibiliteit biedt ten aanzien van zowel het gebruik als van de indeling van de woning. Waarom kan ik de ruimtes niet moeiteloos aanpassen op mijn gezinssituatie en mijn gebruikersvoorkeuren? We zullen de levenscycli van de constructie, de gebruiksfunctie, de ‘comfortfunctie’ van elkaar moeten gaan scheiden om te komen tot een toekomstvast woonconcept.  Daarbij is het niet eenduidig hoe je deze complexe ontwerpeisen door kunt vertalen naar aantrekkelijke, betaalbare en begeerlijke woonconcepten. Ook hier kan de parallel met de auto-industrie worden getrokken: de carrosserie, het koetshuis en de bekleding zijn volledig los van elkaar ontwikkelde concepten die moeiteloos aan elkaar worden geklikt op de productieband.

Toekomstige woonconcepten
Het Rietveldhuis en ‘huis van de toekomst’ van Chriet Titulaer zijn belangrijke bronnen van inspiratie maar er is een nieuw type (demonstratie) woning nodig. Daarbij zullen we de keuzes die we tot op heden gemaakt hebben bij het ontwerp, de toelevering, de bouw, het onderhoud en de recycling van de woningen los moeten laten. We moeten op zoek naar nieuwe woonconcepten die zowel voor ons als ook voor mensen in opkomende economieën betaalbaar worden. Dit om hun levensstandaard te verbeteren, maar ook om te waarborgen dat die van ons betaalbaar blijft. Het slimme huis van de toekomst vraagt om een totaal nieuw concept dat veel verder gaat dan het toevoegen van wat gadgets. Degene die compleet geïntegreerde woonconcepten op een goede manier weet te combineren met ‘mass customization’ en het verlagen van de kapitaalintensiteit van de woningbouw is straks spekkoper op de markt. Die weet werkelijk waarde te creëren in de woningmarkt. Op die manier kan die partij een betere marge maken tegen een betere prijs en zal kunnen blijven concurreren met bouwbedrijven uit de opkomende economieën. Wie 20 jaar geleden dacht dat het mogelijk was om een duurzaam en mooi design bijzettafeltje te leveren voor nog geen 5 euro werd waarschijnlijk niet serieus genomen. Ikea laat met het ‘LACK’ bijzettafeltje vandaag de dag zien dat het geen enkel probleem is om die in willekeurig welke hoeveelheid te leveren voor dat geld. De vraag die voor ons ligt is dan ook: Wie pakt de ‘lead’? Wordt Heijmans de ‘sytem-integrator’ van de woning van de toekomst? of gaat IKEA, Volvo of BROAD deze plek veroveren en worden zij de leverancier van onze comfortabele betaalbare en energieleverende high-tech woningen?

Woningmarkt | Innovatie | Vastgoedontwikkeling

4 reacties

  1. Marnix van der Scheer -

    Ik deel uw ergernis over de starheid van de huidige woningbouw. Ik ondervind deze problemen aan den lijve. Baadden mijn partner en ik eerder nog in de ruimte nu, 9 jaar later, voelen we ons met z’n vijven knap opgesloten in ons huis. Minimale verdiepingshoogte en standaard plattegronden zijn wurgend.

    Ik zou bovenal investeren in overmaat van het casco! Liever meer ruimte waarvan een deel ongeklimatiseerd, dan opgesloten in heerlijk warme wooncel. De intelligente gadgets kunnen in de groeipakket moeten worden aangeschaft. Uitbreiden wordt een kwestie van plug-and-play, want het casco staat er al. De bouwer kan hierin het voortouw nemen door de kennis van het bouwsysteem in te zetten voor een royaal maar basaal casco. De bouwmethodiek wordt gemaakt vanuit de catalogus, het eindprodukt is custom-made!

  2. Johan -

    Klinkt natuurlijk als een geweldig idee, maar zolang er steeds meer versnipperingen ontstaan, steeds meer ecosystemen in alle vormen en maten, omdat bedrijven (zo ook in uw artikel) puur voor de winst gaan en maar weinig willen verbeteren.

  3. Jan van de Ven -

    Beste Frits,
    Pracht blog! Ik snapte nooit waarom ik mijn bestemming nog in het navigatiesysteem van mijn auto moet invoeren, terwijl mijn Iphone weet waar ik dadelijk moet zijn. Maar mbt huis had ik nooit zo stil gestaan! Toch moest ik ook denken aan een prachtig NRC Ikje van afgelopen week:

    “Elektronica

    Mijn man heeft een mooie auto. Zo een met veel elektronica, televisie, wifi en sleutel met chip die je in je zak kunt laten.

    Bij het Concertgebouw springt hij uit zijn auto, mij met ronkende motor achterlatend. Op de Keizersgracht sta ik stil achter een lossende vrachtauto. Gelaten zet ik, en dertig auto’s achter mij, de motor uit. Na enkele minuten rijdt de vrachtauto weg.

    Opgewekt druk ik op de startknop, geen geluid. Ik zet de auto in P-stand, trap op de rem, druk weer op de knop, op een andere knop, op alle knoppen….In beeld verschijnt ‘sleutel buiten bereik auto’.

    Wendela van Scheltinga”

  4. Pingback: Pilot project success in 2012, and a 2013 Smart Grid outlook | Smart Grid Sherpa

plaats een reactie