Heijmans_gescheiden-afval_lean6sigma

Bouwafval: 40% van de afvalberg

Een doosje schroeven levert op de bouwplaats bijna meer verpakkingsafval op dan daadwerkelijk nuttig materiaal. Het wordt aangeleverd in een forse overdoos, opgevuld met piepschuim of plastic luchtkussentjes. Waarom? Anders raakt het kwijt en past de sticker met orderdetails van de leverancier er niet op. Geen wonder dat 40% van de afvalberg die we in Nederland met zijn allen produceren afkomstig is uit de bouw (bron: milieuloket). Er valt dus nog een wereld te winnen bij de beheersing en beperking van bouwafval. Om de afvalscheiding op de bouwplaats te verbeteren bij Heijmans Woningbouw en Utiliteit, heeft Heijmans een lean6sigma-project opgezet.

Enkele jaren geleden lag het afvalscheidingspercentage bij Heijmans op 37%. De concerndirectie stelde dat het in 2013 50% zou moeten zijn, maar die doelstelling is medio 2012 al gehaald. En dus gaan we in ieder geval bij Woningbouw vrolijk door tot 75% in juni 2013. En we hebben nu al projecten waarbij we de 90% halen. Dat scheelt een hoop. Heijmans produceert in totaal namelijk zo’n 60.000 kuub afval per jaar op de bouwplaats. Het afvoeren en verwerken daarvan kost 2 miljoen euro per jaar. Door het gescheiden aan de afvalverwerker te leveren, zijn tonnen te besparen.

Je ziet dan ook steeds meer verschillende afvalbakken op de bouwplaats verschijnen: een voor hout, een voor metalen, een voor puin, een voor papier, een voor folie. En dan nog naar behoefte aparte bakken voor gips, kalkzandsteen, minerale wol, etc.

Voor al die bakken moet wel ruimte zijn. Dat is het voornaamste knelpunt bij afvalscheiding. Bij bouwen in de binnenstad is die ruimte er namelijk meestal niet. Dan moet er een andere oplossing worden bedacht, zoals scheiden op een andere locatie. Ook nu al wordt er bij het spreekwoordelijke bouwen op een postzegel vaak een buitenstedelijk logistiek centrum ingericht waar toeleveranciers hun producten leveren en van waaruit kleinere vrachtwagens naar de bouwplaats af en aan rijden. Het is denkbaar dat deze vrachtwagens op de terugrit ook bouwafval meenemen, dat vervolgens op het logistiek centrum wordt uitgesorteerd. Zoiets is tijdrovend en duurder dan scheiden bij de bron, maar het kan.

Keiharde cash
We investeren als Heijmans in afvalscheiding omdat we het meest duurzame bouwbedrijf willen zijn. Daarnaast levert het natuurlijk gewoon keiharde cash op. Gescheiden afval laten verwerken bespaart al gauw zo’n 70 of 80 euro per ton, omdat het dan meteen kan worden gerecycled. Winst voor het milieu en makkelijk verdiend!

Het blijkt vrij eenvoudig om medewerkers ervan te overtuigen hieraan mee te werken, omdat we kunnen laten zien hoe we nu presteren, wat haalbaar is voor zijn of haar bouwproject en wat het oplevert. Uiteindelijk gaat het om het beperken van de kosten van de onderneming en daarmee ook om de baanzekerheid van mensen. Dat besef is goed  in de organisatie doorgedrongen, mede door enkele workshops over afvalscheiding op de CAO-dagen en de vakdag voor uitvoerend personeel. Medewerkers kregen een afvalwijzer, waar op staat wat in welke bak mag. Ze durven elkaar er nu ook op aan te spreken als iemand zich niet aan de afspraken houdt.

Verder valt er nog een forse verbetering te boeken aan de kant van de toeleveranciers. Wij willen graag samen kijken naar de hoeveelheden en de soorten verpakkingsmateriaal die ze gebruiken. Ook opdrachtgevers en architecten hebben hierin een rol. Ze schrijven soms bouwmethoden voor die tot verspilling leiden, zoals een creatief metselverband zonder het besef dat dit leidt tot veel knipverliezen van gevelstenen. Ook kan rekening houden met de standaardhoogtes van basiselementen de afvalberg beperken. Het kan op vele punten beter, als wij als bouwers maar op tijd bij het ontwerpproces worden betrokken.

De rijksoverheid heeft overigens een Landelijk Afvalbeheerplan (LAP) gemaakt om de afvalstromen in de bouw te beperken, maar dat legt de horizon pas bij 2020. Dat duurt ons te lang. Daarom hebben we ook de aanbeveling gedaan om voor Heijmans Woningbouw en Utiliteit een zogeheten reststoffenmanager te benoemen. Die gaat afvalbeheersing hoog op de agenda zetten, monitoren en het proces bewaken. Hij of zij zorgt voor bewustwording en aansturing, communicatie met de directies, projectteams, medewerkers, onderaannemers en leveranciers. Want het terugdringen van de afvalberg is in het belang van de gehele keten. Afval scheiden? Doen we!

Deze blog is in samenwerking met Michel Eijkhout, Inkoopmanager bij Heijmans, geschreven.

Duurzaamheid | Lean6Sigma | Afvalscheiding

6 reacties

  1. Cris Caanen -

    Om de afvalberg te verkleinen gaat tegelfabrikant Koninklijke Mosa uit Maastricht snijresten van tegels inzamelen voor recycling. De eerste testen zijn in 2011 gedaan, en dit jaar is Mosa bezig om dit project op te schalen naar meer projecten en meer tegelzetters. Mede omdat Mosa tegels Cradle to Cradle gecertificeerd zijn, is het voor Mosa van belang dat zij de snijresten kunnen terughalen. Van elke Cradle to Cradle tegel is namelijk precies bekend welke grondstoffen er in de tegel zitten, en deze grondstoffen zijn uiteraard volledig milieuvriendelijk en recyclebaar. Om de tegels in te zamelen worden aparte containers geplaatst waar de tegelzetters hun snijresten in kunnen doen. Hierbij moeten wand- en vloertegels ook gescheiden worden omdat wandtegels een andere samenstelling hebben dan vloertegels.

  2. Wouter -

    Goedkoopste oplossing bij weinig ruimte? Het toepassen van combinatie containers. Containers met gescheiden compartimenten voor de verschillende afvalstromen.

  3. Edgar van den Broek -

    Goed stuk Albert! Leuk om te lezen.

  4. Jochem Spaninks -

    Mooi voorbeeld van policy deployment. Beleidsdoelstellingen vertalen naar concrete acties op de werkvloer is een mooi resultaat van je lean six sigma project. Gaan we ook nog kijken naar het voorkomen van afval? Of is dat out of scope?

  5. Erwin Hoes -

    Recyclen van bvb Panlatten ,Gordingen, sporen,CLS ,bardingen, kortom alle vormen van bouwhout hebben bij hun verwerking last van overlengte.Dat is na verwerking puur verzamelbaar.
    Hoe doe je dat bij verwerking van dakplaten(sandwich panelen)?
    Zoals ISOBOUW of UNIDEK. Hun produkt bestaat voor 80% uit piepschuimkorrels en de rest is hout ,papier lijm en nieten.
    Gezien het piepschuim gekoppeld is aan de grondstof aardolie(waardoor de fabrikant deze koppeling bij stijging aardolie prijzen doorberekend aan de klant) zou deze reststof nu juist heel waardevol moeten zijn ,danwel lukratief voor recycling!

  6. Evert Schut -

    Beste Albert,
    40% van de afvalberg komt van de bouw, dat klopt, maar het overgrote deel daarvan is sloopafval.
    Jouw idee om op logistieke centra bouwafval (alsnog) te scheiden lijkt wel heel erg veel op wat de recyclingindustrie al tientalle jaren doet in scheidngsinstallaties. Ga eens praten met de branchevereniging (BRBS) of spreek eens af bij een verwerker van bouw- en sloopafval in de buurt. Dan hoef je niet opnieuw het wiel uit te vinden, en kom je misschien samen wel tot nog slimmere oplossingen van sheiding aan de brond en scheiding in een installatie.

plaats een reactie