Heijmans_Duurzame_betonketen_635

Duurzaam beton is goedkoper

Ik zeg wel eens dat een slim ontwerp van betonnen kunstwerken gemakkelijk kan leiden tot een duurzamer ontwerp met een 30% lagere kostprijs. Zeker bij grote betonnen kunstwerken in de infra. Meestal kijken inkopers me dan meewarig aan en mompelen iets in de trant van ‘zo werkt het niet’. Zij richten zich liever op het behalen van 10% direct inkoopvoordeel dan dat ze met een leverancier om de tafel gaan in het ontwerpproces, waarbij veel grotere besparingen zijn te realiseren.

Een slim ontwerp geeft namelijk veel vaker de doorslag dan een boerenslimme inkoop. Dat hebben we onlangs bewezen bij de aanbesteding van de A4 Delft-Schiedam. Onze aanbieding viel 170 miljoen goedkoper uit dan die van de eerstvolgende inschrijver. Niet door zwaar onder de kostprijs te gaan zitten, maar juist door anders naar het ontwerp te kijken. In plaats van betonnen bakken neer te leggen, maken we bijvoorbeeld gebruik van waterafsluitende lagen in de bodem. Ze zijn mooi ingepast in de omgeving; aan de buitenkant is helemaal niets te zien. En hoewel duurzaamheid bij deze aanbesteding geen enkele rol speelde, ben ik ervan overtuigd dat de A4 één van onze duurzaamste aanbiedingen ooit is geworden. Juist omdat ons uitgangspunt van het begin af aan was: kijk hoe je zo veel mogelijk energie en materialen kunt besparen en de impact op de omgeving tot een minimum beperkt. Daarmee komen we niet alleen fors goedkoper uit, maar heeft het hele project ook veel minder milieu-impact dan het referentie-ontwerp van de opdrachtgever.

En het kan nog beter, door de betonsamenstelling en toevoegingen nog eens kritisch onder de loep te nemen. Daar valt ongetwijfeld nog meer winst te behalen. De sleutel tot succes is het accepteren van onze betonleveranciers als volwaardige partners in het ontwerpproces. Samenwerking in de keten levert ons de kennis op om binnen integrale projecten nóg duurzamer en nóg efficiënter te kunnen opereren. Dat is ook de reden waarom Heijmans vorige week de Green Deal Beton heeft ondertekend, een convenant over de verduurzaming van de gehele betonketen van opdrachtgever via ontwerper en bouwer tot cementfabrikant.

Recycling
Er valt volgens mij nog heel wat groene winst te behalen als het gaat om betonontwerp. Niet alleen door leverancier te laten meedenken over alternatieve mengsels (‘attestbeton’) en aangepaste planningen, maar ook door het terugdringen van cementgebruik en chemische additieven, de duurste en meest milieubelastende ingrediënten van beton. Dankzij nieuwe technieken zoals ADR (Advanced Dry Recovery) is oud beton uit sloopwerken volledig te recyclen. Het verhogen van het aandeel betongranulaat als vervanger van zand en grind is dan ook één van de speerpunten uit de Green Deal. Volgens de CUR-richtlijnen mag tot 50% van het zand en grind worden vervangen door granulaat. En toch gebeurt dat in de praktijk nauwelijks, omdat recyclingbedrijven het meeste betongranulaat dat op de markt komt, verkopen als funderingsmateriaal onder asfaltwegen. Het kwaliteitsniveau hoeft dan niet zo hoog te zijn. De huidige hoge marktvraag biedt geen incentive om te investeren in meer geavanceerde recyclingtechnieken. Maar dat zal de komende jaren veranderen, als het slopen van oude (kantoor)panden toeneemt, terwijl het overheidsbudget voor de Infra straks min of meer verdampt. Dan nemen de voorraden betongranulaat toe en is het zoeken naar nieuwe toepassingen noodzakelijk.

Is de opdrachtgever hierdoor nu duurder uit? Integendeel. In de huidige markt willen we de kans op het binnenhalen van opdrachten zo groot mogelijk maken en geven we alle kostenbesparingen die we als aannemer kunnen vinden door aan de opdrachtgever, of dat nou gaat om de vermindering van het cementgehalte, om additieven, om recycling of het aanpassen van de planning. En daarom zoeken we leveranciers die kunnen bijdragen aan de waarde die wij de klant bieden. Zodat we samen het beste én meest voordelige ontwerp kunnen maken.

Duurzaamheid | Beton | Slim ontwerp

4 reacties

  1. ABCmortel -

    “De sleutel tot succes is het accepteren van onze betonleveranciers als volwaardige partners in het ontwerpproces”. Hiermee ben ik het als overkoepelend technoloog van ABCmortel volledig mee eens, zeker omdat de PRAKTISCHE betontechnologische kennis bij opdrachtgevers en bouwers vaak op een bedroevend laag peil ligt.
    Hoe zuur is het dan echter als je frequent opdrachten misloopt omdat een conculega een kwartje goedkoper is of als je afwijzingen krijgt met de tekst “dat een andere firma beter bij de wensen aansluit” zonder dat er enige communicatie over de aanvullende wensen is geweest.

    Wij hebben “carbonfootprintstappen” gedaan en deze kenbaar gemaakt aan oa de civiele bouwbedrijven, de enige die enige intersse toonde was nota bene een belgisch-gelieerde onderneming en NIET de grotere bouwers die allen op trede 5 van de CO2-prestatieladder staan.

    Ik hoop dat uw initiatief tot een bredere discussie en acceptatie zal leiden.

    R. Slooten
    Overk. Betontechnoloog
    Betononderhoudskundige

  2. Boudewijn Piscaer -

    Helemaal mee eens. Ondanks al die bijscholing ligt het PRAKTISCHE niveau inderdaad erg laag. Wereldwijd kan men stellen dat voortijdig falen van beton komt door; slecht mengsel 20 %, slecht ontwerp 30 % en 50 % door slecht toepassen, warbij het niet duidelijk is of dat ook (gebrek aan) curing inhoud. Ook is het zeer aannemelijk (maar nog niet wetenschappelijk bevestigd) dat er een relatie is tussen niet homogeen verdichten en (micro) scheur vorming.

    Over de “Carbon Footprint” is het nog te stil maar dat zal met onze “Sustainability Index – Concrete wel komen binnenkort. Leveranciers zullen zich moeten onderscheiden.

    Maar terug naar Frank. Fantastisch dat het ONTWERP nu ook hier een rol gaat spelen. Hier zijn inderdaad de grote klappen te halen. Prof. Koji Sakai is hiervan de grote promotor sinds meer dan 10 jaar. Een aangepast ontwerp kan veel volume sparen, maar daarvoor krijg je weer andere partijen mee en tegen.

  3. Hans Köhne -

    Frank, complimenten met deze moedige strategie. Ik ben me ervan bewust dat je ook intern je nek moet uitsteken voor deze benadering.
    Toch ook een waarschuwend geluid ten aanzien van je pleidooi voor het terugdringen van het cementgehalte. De dichtheid van de cementsteen is de dominante factor voor de levensduur, de bestandheid tegen aantasting. Met wat minder cement zal de betonmortel nog wel hard worden, maar de porositeit en permeabiliteit zullen toenemen en de bestandheid tegen aantasting gaat afnemen. En dat is nou net weer niet in het belang van ‘duurzaam bouwen’. De carbon footprint moet over de hele levensduur worden beschouwd; dat weet jij ook wel.
    Recente schadegevallen aan grote betonwerken bleken te wijten aan de grote druk om de materiaalkosten te reduceren. Door ingrijpende reparatiemaatregelen zijn de totale kosten én de carbon footprint veel hoger dan van een robuust duurzaam beton!
    Hans Köhne
    Cement&BetonCentrum

  4. Evert Schut -

    Goed artikel Frank, met mooie voorbeelden hoe je door samenwerking met ketenpartners slimmere ontwerpen kan maken. Fijn ook om zo’n slimme denker aan boord te hebben bij onze Green Deal Beton! Wat bereft de reactie van Hans Kohne: minder cement moet je niet lichtvaardig mee om gaan, maar draai het eens om: wanneer, hoe, onder welke omstandigheden enz. kan je wel met minder cement werken?

plaats een reactie