BetonTube635x300

Beton uit een tube

Zo’n rare jongens waren die Romeinen nog niet; ze vonden het aquaduct uit en ontdekten ook al 23 eeuwen geleden beton als bouwmateriaal. Van daaruit loopt een rechte lijn, lijkt het, naar de Waterwolftunnel in de N201. Met dit aquaduct onder de Ringvaart bij Haarlemmermeer won Heijmans de Betonprijs 2011.

Geavanceerd
Onze technieken zijn gelukki­g wat meer geavanceerd dan die van de Romeinen. Dat verklaart waarom we deze prijs wonnen. De doorslag gaf de toepassing van een gewapende onderwaterbetonvloer die ook als definitieve constructievloer in gebruik blijft. Normaal wordt die constructievloer pas gestort nadat eerst onderwaterbeton is gestort en het water is weggepompt. Tot nu toe lukte het niemand om dit in één keer goed te doen. Het vereist namelijk nauwkeurig werken in troebel, bijna ondoorzichtig water.

Dankzij onze aanpak hoefde er minder diep te worden ontgraven, werd er sneller gewerkt en fors op beton bespaard. En dan bedoelen we ook fors, want het gaat om twee betondelen van respectievelijk 300 en 175 meter lang en 21,65m breed. Bij een dikte van minimaal 1m bespaart dit ruim 10.000 kuub beton en zo´n 3.000 ton CO2.

Cement
Minder beton toepassen is niet alleen goedkoper, maar ook beter voor het milieu. Beton heeft op zich namelijk een vrij ongunstige CO2-footprint, door de energievretende cementproductie. Dat maakt beton niet minder duurzaam dan andere materialen, want het gaat lang mee en is goed te recyclen. Behalve minder beton toepassen, kunnen we dus ook kijken naar het aanpassen van de samenstelling. Proeven in het laboratorium tonen aan dat we de helft kunnen besparen op het duurste en meest milieuonvriendelijke ingrediënt van beton: cement. We kunnen het deels vervangen door een stof met een soortgelijke fijne korrelstructuur. Zonder dat dit de sterkte beïnvloedt.

Lastig innoveren
Helaas stuiten we daarbij op beperkingen in de regelgeving. Volgens de geldende normen moet beton een zekere minimumhoeveelheid cement bevatten. Onze klanten verklaren deze normen vrijwel altijd van toepassing, daarom kunnen we hier niet van afwijken. De overheid, onze grootste opdrachtgever, betaalt bovendien niet voor  licenties die uit octrooien van innovaties komen en dwingt ons ze te delen met concullega’s. Het betekent dat een terugverdientraject over meerdere projecten onmogelijk is.

Dat belemmert ons bij het kijken naar meer fundamentele vernieuwingen. Zoals het combineren van meerdere betonsoorten in één element. Want het gaat bij beton voornamelijk om de sterkte en het voorkomen dat vocht binnendringt en de wapening aantast. Bij indringing zijn vooral de bovenste vijf centimeter van een element van belang. Die moeten uit een hoogwaardige, dichte betonsoort bestaan. De rest kan in een lagere kwaliteit worden uitgevoerd. Nu doen we dat niet en maken we het hele element uit dure, hoogwaardige beton. Dat kan beter. Hoe? Kijk maar naar een tube tandpasta: Unilever lukt het om meerdere pastasoorten en kleurtjes in één tube te stoppen. Zou dat met beton niet ook zo kunnen?

Jammer genoeg mogen we in de praktijk alleen bewezen technieken toepassen. En bewezen is een techniek pas nadat hij in de praktijk is toegepast. Dat is een vicieuze cirkel waar je zonder lef niet uitkomt. Maar lef moet wel van twee kanten komen. Heijmans is er klaar voor. Nu onze opdrachtgevers nog.

Innovatie | Beton

7 reacties

  1. Jan van de Ven -

    Ik weet zeker dat onze architectencollegas ook nog mooiere bouwwerken kunnen ontwerpen met verschillende kleuren beton!

  2. Waarchtig wetenswaardig! Bent u misschien van plan nog meer van dit soort artikels te schrijven? Laten we het hopen. Ik ben ten minste erg verwonderd. Ga beslist zo door!

  3. B. Creemers -

    Cement vervanging kan in nederland met attest beton conform BRL 1802.

  4. Gertjan Prins -

    Als betonliefhebber en Betonmarketeer onderschrijf ik dit verhaal. Ten eerste is regelgeving een belemmering en ten tweede is angst voor nieuwe dingen een belemmering. Prestatiegericht bouwen met beton is m.i. de oplossing. Stop met de vaste hoeveelheden cement als uitgangspunt te nemen en voeg daarbij secundiare grondstoffen toe. De technollogie is allang voor handen. Beton met minimaal 30% minder cement en secundaire grondstoffen haalt ook prestaties die wij voor ogen hebben. Stop met het continu in een cirkeltje denken, doorbreek de Betoncirkel en kijk wat er allemaal al mogelijk is. Wij hebben een initiatief opgezet dat BetonWEB heet een tool om betoninnovaties maar de markt te brengen. De LinkedIngroep betonWEB is open. Geef je idee of innovatie aan en vraag om een oplossingsrichting.
    Blijf vragen en blijf nieuwsgierig want er is meer mogelijk dan je denkt!

  5. Hans Steijn -

    Prima artikel dat precies de vingere op de zere plek legt .
    Innoveren , duurzaamheid en reductie CO 2 krijg je alleen voor elkaar als men out of the box wil denken . Prestatiegericht beton en regelgeving aanpassen is voor de conservatieve bouwwereld een uitdaging voor de nabije toekomst. Laat de betonvereniging , CUR commissies enz daar snel aan gaan werken .

  6. Björn Sträter -

    Wat ik opmerkelijk vindt: het toepassen van verschillende soorten beton, waarom doen we dat nog niet? Ik heb een tijd voor een prefab-fabrikant gewerkt, waar we altijd verschillende betonsoorten gebruikten. Specifiek: holle wanden. Standaard leverden we (het betrof een Duitse fabrikant) C30/37, ook als C20/25 gevraagd werd. Voor de aansluiting schreven we spramex voor, de rest kon met elke gewenste soort gevuld worden. Dit was ideaal voor kelders, tunnels en parkeergarages. Met als uitgangspunt C20/25 leverden we een hoogwaardiger product waar “goedkoper” beton bijgeleverd kon worden.

    Bestaan er ook proefopstellingen waar verschillende sterkteklassen “nat” tegen elkaar aan gestort worden? Dit zou natuurlijk ideaal zijn om zwakke plekken in een constructie (uitgeharde stortvlakken) te voorkomen.

plaats een reactie