Heijmans_glazen_huis_planologie_635x300

Hollandse gekte op de vierkante meter

De tijd van het jaar
Het is weer glazen huis tijd. Vele miljoenen Nederlanders spannen zich dezer dagen in om geld bijeen te zamelen voor het Rode Kruis en zich te vergapen aan 3 opgesloten deejays. In een week tijd is de Beestenmarkt in Leiden veranderd in een tijdelijk pretpark met een heel serieuze ondertoon. Een event dat honderdduizenden bezoekers aantrekt op een wel heel klein stukje stad. Een ruimtelijke uitdaging die ons land wel past. Want Nederland is doorspekt met planologie op de vierkante meter. Van hoge woningdichtheden in steden en Vinex-wijken tot gedetailleerde regels hoe hiertoe te komen. Maar hoe zit dat eigenlijk met tijdelijke stadjes zoals het Glazen Huis?

Just for fun
Tracy Metz beschreef al in 2002 op treffende wijze de Nederlandse preteconomie. Kern  daarvan zijn de typisch Nederlandse events en locaties waarin we samenkomen voor de ‘fun’. Sommige tijdelijk, anderen nagelvast. Van Koninginnedag, Nieuwjaarsduik, de Efteling, ontbijt bij IKEA, Dancevalley, tot de Libelle Zomerweken. Een economie die Engelstaligen ‘leisure’ noemen en de shopcultuur aan het verdringen is. Shoppen doen we inmiddels thuis achter de computer en een dagje uit komt ervoor in de plaats. Het Glazen Huis is ook zo’n dagje of avondje uit geworden. Voor je het weet sta je op zaterdag op een plein met een radiostudio.

Extra bewegingsruimte
Het Glazen Huis is, net als bijvoorbeeld De Parade, een tijdelijk ruimtelijk-sociaal fenomeen op nog geen vierkante kilometer in een oude binnenstad. Kan dat wel, is zoiets niet hartstikke breekbaar? De gemeente Leiden paste hiervoor in rap tempo zijn stad aan. Er komen pontons, zodat er extra bewegingsruimte is. Straten worden afgesloten voor verkeer, er worden pendeldiensten ingezet zodat bezoekers de binnenstad kunnen bereiken en er zijn doorlopende evenementen.  Tot zover de ruimtelijke ingrepen, die zien er degelijk en wel doordacht uit. Maar hoe zit het met de sociale aspecten? Wat wordt er verwacht van de bewoners rond de Beestenmarkt? Hoe anders moeten zij zich tijdelijk bewegen en gedragen?

Eerste rang
Jurre woont pal naast de Beestenmarkt, in de stadstimmerwerf  aan het Kort Galgewater. Zijn huis is zoals hij zelf zegt: ‘op de eerste rang’. Zijn auto parkeert hij de komende tijd buiten de stad, ook al is dat knap onhandig als je om 7 uur begint met je werkdag. Zorgen maakt hij zich eigenlijk maar om twee dingen. Allereerst zijn buurvrouw. Slecht ter been en volledig afhankelijk van haar aangepaste auto. Voor een paar daagjes gaat het allemaal best, maar de binnenstad is bijna een maand slecht bereikbaar en afgesloten voor verkeer. Ook het aantal evenementen baart hem zorgen. Het worden er steeds meer: Leids Ontzet, Lakenfeesten en nu weer het Glazen Huis. Waar gaat dat heen?

Breekbare ontwikkeling?
Jurre krijgt ook bijval. Steeds vaker komen grote events op plekken terecht die daardoor uit hun voegen knappen. Ze zijn er immers niet op gemaakt. Zo besloot Van der Laan van Amsterdam dat Radio 538 het Museumplein moet gaan verruilen voor Zuidoost. En heeft De Bijenkorf van haar doldwaze dagen inmiddels ook een online theater van beleving gemaakt, zodat de warenhuizen nog begaanbaar zijn. Of denk aan het Rijksmuseum dat een dependance opent op een luchthaven en een tijdelijk magazine uitgeeft om haar publiek cultureel te vermaken. Het Glazen Huis presenteert zich ook op zo’n crossmediale manier: niet allemaal op de vierkante meter van de Beestenmarkt, maar ook elders in het land, op de radio, tv, online en via een collectebus op je werkplek. Hoezo breekbaar als het niet allemaal op vierkante meters hoeft? Open een Glazen Huis dependance! Bied ruimte aan de Hollandse gekte!

Planologie | Openbare ruimte | Glazen Huis

2 reacties

  1. Boris Geheniau -

    Leuk artikel Lonneke! Hopen dat 2012 steeds beter virtueel benut wordt en dat er nieuwe plannen ontwikkeld worden die inspelen op flexibele bedrijfsconcepten: webinars, online meetings en collaboration

  2. daphne -

    Een heel goed artikel! Ik ken Leiden redelijk goed, heb er jaren op school gezeten en gewerkt. Ik kan me voorstellen wat voor impact het heeft op de stad.

    De ‘leisures’ hebben een behoorlijke impact op de normale gang van zaken op een locatie. Prettig om te lezen dat er ook (een beetje) aandacht is voor de minder mobiele medemens. Voor hen is het veel ingrijpender en meestal ook lastiger.

    Het sociaal maatschappelijk fenomeen waar serious request voor staat is wel goed om te zien en een goede tegenhanger voor individualisering van deze samenleving.

plaats een reactie